اثر خاک ورزی حفاظتی بر حفظ رطوبت خاک و عملکرد آفتابگردان روغنی در شرایط دیم
چکیده
به منظور بررسی اثر خاک ورزی حفاظتی بر حفظ رطوبت خاک و عملکرد آفتابگردان در منطقه دیم کالپوش شاهرود آزمایشی بر اساس طرح بلوک های کامل تصادفی با پنج تیمار در چهار تکرار در تناوب آفتابگردان- گندم-آیش-آفتابگردان اجرا شد. تیمارهای خاک ورزی شامل شخم با گاوآهن قلمی در بهار، شخم با گاوآهن برگرداندار،کم خاک ورزی با دیسک در بهار، شخم با گاوآهن بشقابی و شخم با گاوآهن قلمی در پاییز بودند. تجزیه واریانس مرکب داده ها نشان داد که از نظر رطوبت خاک در عمق 20-5 سانتی متری خاک و عملکرد آفتابگردان، بین تیمارها اختلاف معنی دار (در سطح 5درصد) وجود داشت. گاوآهن قلمی و برگرداندار به ترتیب بیشترین و کمترین مقدار رطوبت وزنی و عملکرد را داشتند.از نظر شاخص برگردانی خاک بین تیمارهای مختلف اختلاف معنی دار (در سطح 1درصد) وجود داشت، تیمار گاوآهن برگرداندار و قلمی به ترتیب بیشترین و کمترین مقدار برگردانی خاک را دارا بودند. بین تیمارهای مختلف از نظر کربن آلی خاک در عمق 15-0 سانتی متری خاک اختلاف معنی دار وجود نداشت. نتایج نشان میدهد که مقدار کربن آلی در تیمارهای کم خاک ورزی نسبت به گاوآهن برگرداندار و بشقابی بیشتر بود. بنابراین می توان نتیجه گرفت که کم خاک ورزی (به دلیل عدم برگردانی بقایا و حفظ آن در لایه سطحی خاک) موجب بهبود مواد آلی خاک، حفظ رطوبت خاک و افزایش عملکرد آفتابگردان می شود. بنابراین شخم با گاوآهن قلمی می تواند به عنوان جایگزینی مناسب برای گاوآهن برگرداندار توصیه شود.