ویژگی های تولید مثلی گوزن زرد ایرانی (dama dama mesopotamica) در پناهگاه حیات وحش دشت ناز ساری
چکیده
گوزن زرد ایرانی (dama dama mesopotamica) نشخوارکنندهای از خانواده گوزنسانان است. در حال حاضر در ایران جمعیت هایی از گوزن زرد ایرانی در مازندران، خوزستان و آذربایجان غربی تحت مراقبت هستند. نگهداری و حفاظت از گوزن زرد ایرانی نیازمند شناخت خصوصیات رفتاری، فیزیولوژی، محیط و عوامل آسیب رسان به این گونه میباشد. تاکنون اطلاعات طبقه بندی شدهای از برخی خصوصیات گوزن زرد ایرانی شامل رفتارشناسی عمومی، ریختشناسی و محیط زیست به عنوان گونه مورد حفاظت در مناطق مختلف ایران منتشر شده است. در این مقاله صفات و رفتارشناسی تولیدمثلی این گونه در هر دو جنس نر و ماده بر اساس مشاهدات و ثبت اطلاعات گوزنهای نگهداری شده در پناهگاه حیات وحش دشت ناز ساری در بازه زمانی 1385 تا 1390 ارائه شده است. خصوصیات گوزن نر شامل رفتار جنسی، تغییرات ظاهری در فصل تولیدمثل و فیزیولوژی تولیدمثل و خصوصیات گوزن ماده شامل تخمکگذاری، رفتار فحلی، چرخه تولیدمثلی، جفتگیری، آبستنی و زایمان مورد بررسی قرار گرفته است. شناخت خصوصیات تولیدمثلی گوزن زرد ایرانی در پناهگاه حیات وحش دشت ناز ساری یکی از نیازهای اطلاعاتی مهم برای حفظ و تزاید نسل این گونه میباشد و مسیرهای جدیدی برای انجام روشهای جدید در تولیدمثل این گونه در پارکهای حیات وحش ایران و یا مناطق حفاظت شده دیگر را خواهد گشود.