تحلیل مسئولیت های تشکل های آب بران و زمینه یابی موانع ایجاد آن از دیدگاه بهره برداران
چکیده
انتقال مدیریت آبیاری به کشاورزان یکی از مباحث مهم و ضروری برای برنامهریزان مسائل آبیاری در سطح جهان است. انتقال مدیریت آبیاری یا مدیریت مشارکتی آبیاری به وسیله تشکلهای آببران به عنوان یک راهکار شایع در جهان در آمده است. تشکلهای آببران به عنوان یکی از روشهای مدیریت مشارکتی،راهخوبی برای حذف مشکلات شبکه های آبیاری و زهکشی کشوراست. هدف اصلی این پژوهش تحلیل مسئولیتها و موانع ایجاد تشکلهای آببران از دیدگاه بهرهبرداران بود. جمعیت این مطالعه، کلیه کشاورزان تحت پوشش طرح شبکه آبرسانی بند فیض آباد در استان فارس بوده است (192 نفر). حجم نمونه با استفاده از روش نمونه گیری طبقهبندی تصادفی، 127 نفر برآورد گردید. ابزار مورد استفاده برای جمعآوری دادهها پرسشنامه بود که روایی صوری آن بوسیله پانلی از متخصصین تأیید و برای بررسی پایایی آن نیز آزمون راهنما اجرا شد که آلفای کرونباخ برای مسئولیتها 79/0 و برای موانع 86/0 بود. نتایج نشان داد که مسئولیتهای تشکلهای آببران از دیدگاه بهرهبرداران در چهار دسته بهرهبرداری و حفاظت از شبکه آبیاری، مسئولیت نهادی و مسئولیت زراعی و موانع ایجاد تشکلهای آببران نیز در چهار دسته موانع اجتماعی، سازمانی، مدیریتی و آگاهیرسانی و دانش کشاورزان قرار گرفتند. حفاظت و بهره برداری از شبکه آبیاری مهمترین مسئولیت از دیدگاه بهره برداران بوده است. لذا، پیشنهاد میشود ابتدا مسئولیت حفاظت و بهره برداری از شبکه آبیاری به تشکلها واگذار شود و سپس، با ظرفیتسازی و توانمندسازی بهرهبرداران سایر مسئولیتها را واگذار نمود.