مقاله

نقش مفهوم توده - فضا در تبیین مکان معماری

دانلود متن کاملرایگان، با حساب کاربری؛ ثبت نام با گوگل چند ثانیه است

چکیده

شناخت ویژگی های معماری منوط به بررسی مؤلفه های کالبدی - که به طورکلی «توده» نام دارد - و درک ویژگی هایی با حضور «عدم توده» - که فضا نام دارد -محقق می شود. معماری از موجودیت توده و فضا مستقل نبوده و کیفیت های مختلف فضای معماری از نسبت های مختلف توده و فضا شکل می گیرد که نظام توده - فضا نامیده می شود. در واقع نظام توده - فضای معماری با ایجاد ساختارهای کالبدی - ادراکی و کالبدی - عملکردی، فضای معماری باکیفیت های متفاوت خلق می کند. از این رو شناخت نظام توده - فضا و ویژگی های آن می تواند شناخت طراحان و معماران را نسبت به کیفیت فضا و مکان معماری ارتقا دهد. این مقاله با طرح فرضیه های زیر تلاش می کند نقش بنیادین و مؤثر نظام توده - فضا را در کیفیت مکان تبیین کند : الف. نظام توده - فضا مفهومی بنیادین و سرآغاز و بن مایه امر معماری است، ب. نظام توده - فضا موجب ظهور کالبدی و ادراکی اثر معماری شده و نظام ساختاری مکان را ایجاد می کند و پ. نظام توده - فضا در طول زمان با ایجاد ساختارهای کالبدی - ادراکی و کالبدی - عملکردی، فعالیت ها و معانی مکان را ایجاد کرده و موجب تجلی آن می شود. جهت تبیین فرضیه ها ابتدا نظام توده - فضا بررسی شده و اجزای آن توضیح داده می شود، سپس مؤلفه های اصلی مکان معرفی شده و عناصر معماری و مکان مقایسه و تفسیر می شوند. روش تحقیق این مقاله براساس روش توصیفی - تحلیلی و استدلال منطقی پایه ریزی شده و مبتنی بر بررسی و تحلیل اطلاعات کتابخانه ای، مقایسه، تفسیر و نتیجه گیری از آنهاست. در نهایت این پژوهش نشان می دهد که سه شاخصه “محصوریت”، “نحوه حرکت” و “تناسبات” حاصل از نظام توده – فضا، کیفیت مکان معماری را آشکار می کند.

نویسندگان و وابستگی سازمانی
  1. محمدصادق فلاحت — . استادیار دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.
  2. صمد شهیدی — کارشناس ارشد مطالعات معماری، معمار و پژوهشگر،

اسناد مشابه

  • نقش مفهوم توده - فضا در تبیین مکان معماری

    شناخت ویژگی‌های معماری منوط به بررسی مؤلفه‌های کالبدی - که به طورکلی «توده» نام دارد - و درک ویژگی‌هایی با حضور «عدم توده» - که فضا نام دارد -محقق می‌شود. معماری از موجودیت توده و فضا مستقل نبوده و کیفیت‌های مختلف فضای معماری از نسبت‌های مختلف توده و فضا شکل می‌گیرد که نظام توده

  • ﺗﻔﺤﺼﯽ ﺑﺮ ﻓﻀﺎ و ﻣﮑﺎن ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ اﺳﺘﻌﻼی ﻣﻌﻤﺎری و ﺷﻬﺮﺳﺎزی اﺳﻼﻣﯽ ایﺮاﻧﯽ

    مقاله۲۰۱۹نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازیجمال‌الدین مهدی‌نژاد، علی صادقی‌حبیب آباد

    اﻫﺪاف: ﻓﻀﺎ اﺳﺎﺳﯽﺗﺮیﻦ وﺟﻪ ﻫﻨﺮ ﻣﻌﻤﺎری اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻘﺎی آن ﺑﻪﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﺑﻪ ﺑﻘﺎی ﻣﮑﺎن واﺑﺴﺘﻪ اﺳﺖ. ﻣﻨﺸﺄ ﺣﺲ ﻓﻀﺎ، ﻣﮑﺎن اﺳﺖ ﮐﻪ راﺑﻄﻪ ﻧﺰدیﮏ ﺑﻪ ﻫﻢ دارﻧﺪ. ﻓﻀﺎی ﻣﻌﻤﺎری ﺑﻪﻋﻨﻮان یﮑﯽ از ﺣﺎﻣﻞﻫﺎی اﺻﻠﯽ ﻫﻨﺮ دارای ﺟﺎیﮕﺎﻫﯽ ﺷﺎﺧﺺ در ﺟﺎﻣﻌﻪ اﺳﺖ. ﻣﮑﺎن و ﻓﻀﺎ در ﺣﻮزه ﻓﻠﺴﻔﻪ و ﻣﻌﻤﺎری ﺑﻪﻋﻨﻮان یﮏ ﻣﻮﺿﻮع اﺳﺎﺳﯽ ﻣﻄﺮح ﺑﻮ

  • نقش مفهوم حس مکان در ارتقای کیفیت حفاظت معماری

    علیرغم آنکه از چند دهه پیش با توسعه علوم محیطی، جنبه‌های ذهنی فضاهای معماری در محافل علمی مورد توجه قرار گرفت، بیشتر تجارب کنونی در زمینه حفاظت میراث معماری ایران گویای کم‌توجهی به این مقوله و توجه زیاد به کالبد و عملکرد در برنامه‌‌ریزی‌های مربوطه است. مفهوم حس مکان به عنوان یکی

  • معماری و سینما عناصر مکمل و هویت بخش فضا و مکان

    مقالهمعماری و شهرسازی آرمان شهر

    معماری و سینما مجموعه ای از هنر و فنونی هستند که به کمک دستان توانای معمار و فیلم ساز درهم آمیخته اند. معماری و سینما هر دو به ایجاد فضا و روح زندگی می پردازند و در فرآیند ادراک فضا، هر دو هنر به اصول مشترکی پایبندند. جهان معماری و دنیای سینما از عناصر بنیادی مشترکی همچون صحنه، ف

  • معماری و سینما عناصر مکمل و هویت بخش فضا و مکان

    معماری و سینما مجموعه‌ای از هنر و فنونی هستند که به کمک دستان توانای معمار و فیلم‌ساز درهم آمیخته‌اند. معماری و سینما هر دو به ایجاد فضا و روح زندگی می‌پردازند و در فرآیند ادراک فضا، هر دو هنر به اصول مشترکی پایبندند. جهان معماری و دنیای سینما از عناصر بنیادی مشترکی همچون صحنه، ف

  • گزاره‌های پرتکرار در مفهوم دیالکتیک فضا در معماری

    مقاله۲۰۲۳پژوهش هاي معماري نوينمحمود اژدری

    اصطلاح «دیالکتیک فضا» در معماری به تضادها و تقابل‌هایی اشاره دارد که در فضاها وجود دارد. این تضادها می‌توانند شامل مواردی مانند روشنایی و تاریکی، فشردگی و فضایی بودن، جنبه‌های متقابل مثل داخلی و خارجی و... باشند. این مفهوم در معماری، بیشتر به طراحی فضاها و نحوه تأثیرگذاری آن‌ها ب