مدلسازی ساختاری تبیین رفتار مشارکتی روستاییان در حفظ جنگل (مطالعه موردی: ذخیره گاه جنگلی چهارطاق اردل)

یاسر محمدی، وحید اعتماد، سیدابوالقاسم برآبادی، علیرضا انصاری اردلی

چکیده

در راستای آزمون این فرضیه که رفتار مشارکتی روستاییان، تابعی از سطح آگاهی آنها از جنگل و نگرش نسبت به اهمیت جنگل است، رفتار خانوارهای روستایی ساکن در محدودة زیستگاه جنگلی چهارطاق اردل (600n=) بررسی شد. نوع تحقیق، از لحاظ هدف، کاربردی، از نظر اندازه و درجه کنترل متغیرها، میدانی، و از لحاظ نحوه جمع‏آوری اطلاعات، توصیفی است. حجم نمونه از طریق فرمول کوکران معادل 196 خانوار تعیین شد و نمونه گیری به صورت تصادفی ساده انجام گرفت. داده ها از طریق یک پرسشنامه محقق ساخته که روایی محتوایی آن با نظر متخصصان و پایایی آن با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ به تایید رسید، جمع­آوری و در محیط نرم­افزارهای ibm spss 21 و lisrel8.5 تحلیل شد. نتایج نشان داد که معیشت اکثریت جامعه پژوهش، وابسته به منابع جنگلی، ذی­نفعان دارای سطح سواد پایین، درآمد کم و بعد خانوار زیاد بودند. نتایج مدلسازی ساختاری بیانگر آن بود که مدل مفهومی ارائه­شده با توجه به کلیه معیارهای برازش مدل، مورد تایید بوده و از اعتبار لازم برخوردار است. همچنین فرضیة کلی پژوهش تایید شد و مشخص شد که مشارکت جنگل نشینان در حفظ جنگل تابعی از آگاهی و نگرش آنها دربارة اهمیت جنگل است؛ به طوری­که این دو مؤلفه در مجموع توانستند 60 درصد از واریانس متغیر مشارکت در حفظ جنگل را تبیین کنند. هر یک واحد تغییر در متغیر آگاهی نسبت به جنگل و نگرش نسبت به اهمیت جنگل، سطح مشارکت در حفظ جنگل را به­ترتیب به 32/0 و 41/0 واحد افزایش داد.