همه‌گیرشناسی بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی پنبه در استان گلستان: اثر بیماری بر صفات کمّی و کیفی مؤثر در عملکرد

Authors

  • سیدمحمود اخوت نویسنده
  • عباس شریفی تهرانی نویسنده
  • مرتضی عربسلمانی مسئول مکاتبه
Abstract:

بیماری پژمردگی ورتیسلیومی پنبه ناشی از قارچ Verticilium dahliae Kleb. یکی از مهم‌ترین بیماری‌های پنبه در استان گلستان است. به منظور تعیین اثر بیماری بر خصوصیات کمّی و کیفی وهم‌بستگی صفات مؤثر در عملکرد با تحمل به بیماری، 1500 بوته انتخاب و با توجه به میزان سلامت آنها به پنج گروه  تقسیم شدند. از هر گروه 100 بوته انتخاب و صفات کمی و کیفی بوته و وش ، قوه نامیه و وزن هزار دانه بذور تعیین و ضریب کاهش هر خصوصیت برای هر درجه بیماری نسبت به بوته سالم محاسبه شد. آنالیز واریانس یک طرفه صفات اندازه‌گیری شده در هر گروه در قالب طرح کاملاً تصادفی و به روش نرم‌افزار SAS نسخه 9 و مقایسه میانگین صفات به روش Tukey  در سطح معنی‌دارF  صورت گرفت. 15 رقم پنبه درقالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در چهار تکرار در دو مزرعه آلوده و غیرآلوده به عامل بیماری کشت گردیدند. شاخص بیماری پژمردگی ورتیسلیومی، ارتفاع بوته، تعداد شاخه زایا تعداد غوزه در بوته، قطر طوقه، عملکرد، زودرسی و وزن تک غوزه اندازه‌گیری شدند. آنالیز واریانس ساده و مرکب با استفاده از برنامه کامپیوتری MSTATC محاسبه و میانگین صفات با آزمون دانکن مقایسه شدند. هم‌بستگی فنوتیپی دو به دوی صفات با برنامهSAS  و هم‌بستگی ژنتیکی با استفاده از برنامه Gen.cor تخمین زده شد. نتایج نشان داد که بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی باعث کاهش ارتفاع بوته، تعداد گره، تعداد شاخه‌های زایا، تعداد غوزه در بوته، وزن غوزه، وزن هزاردانه، عملکرد، تعداد برگ، کیل، استحکام الیاف، ضریب میکرونر، طول الیاف، یک‌نواختی الیاف و کاهش قوه نامیه بذرهای استحصالی از بوته‌های بیمار و افزایش درصد چربی پنبه دانه می‌شود.هم‌بستگی ژنتیکی بین شاخص بیماری و تعداد شاخه رویا (63/0)، بین شاخص بیماری با طول شاخه رویا (69/0) و بین شاخص بیماری و طول شاخه زایا (34/0) مثبت و در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار بودند. بین شاخص بیماری با تعداد شاخه رویا هم‌بستگی معنی‌دار و مثبت وجود داشت (31/0r =  و 01/0= a). هم‌بستگی بین شاخص بیماری با طول شاخه زایا و وزن غوزه، منفی و در سطح 5 درصد معنی‌دار بود. به عبارت دیگر بوته‌های بیمار، طول شاخه‌های زایا و وزن قوزه کمتری دارند. بین شاخص بیماری و تعداد شاخه رویا هم‌بستگی فنوتیپی مثبت و معنی‌دار وجود داشت (31/0)، بین شاخص بیماری با طول شاخه زایا و وزن قوزه هم‌بستگی فنوتیپی منفی و معنی‌دار مشاهده شد (به ترتیب 21/0- و 18/0-) . بین شاخص بیماری با تعداد شاخه رویا، طول شاخه رویا و طول شاخه زایا هم‌بستگی ژنتیکی مثبت و معنی‌داری وجود داشت، بین شاخص بیماری با ارتفاع، زودرسی، وزن غوزه و عملکرد هم‌بستگی ژنتیکی منفی و معنی‌دار دیده شد. بنابراین بوته‌هایی با تعداد شاخه‌های رویای بیشتر، طول شاخه‌های زایا و رویای بیشتر و با شاخ و برگ بیشتر، تحمل بیشتری در مقابل حمله عامل بیماری دارند.

Upgrade to premium to download articles

Sign up to access the full text

Already have an account?login

similar resources

همه گیرشناسی بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی پنبه در استان گلستان: اثر بیماری بر صفات کمّی و کیفی مؤثر در عملکرد

بیماری پژمردگی ورتیسلیومی پنبه ناشی از قارچ verticilium dahliae kleb. یکی از مهم ترین بیماری های پنبه در استان گلستان است. به منظور تعیین اثر بیماری بر خصوصیات کمّی و کیفی وهم بستگی صفات مؤثر در عملکرد با تحمل به بیماری، 1500 بوته انتخاب و با توجه به میزان سلامت آنها به پنج گروه  تقسیم شدند. از هر گروه 100 بوته انتخاب و صفات کمی و کیفی بوته و وش ، قوه نامیه و وزن هزار دانه بذور تعیین و ضریب کاهش...

full text

ارزیابی تحمل ارقام مختلف پنبه نسبت به بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی

عباس خیری1*، محسن فتحی2 1- گروه گیاهپزشکی دانشگاه تهران، پردیس ابوریحان، تهران، ایران 2- موسسه تحقیقات پنبه کشور *نویسنده مسئول: [email protected] تاریخ دریافت:21/4/88 تاریخ پذیرش:6/12/88 چکیده به منظور ارزیابی میزان مقاومت به بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی (Verticillium dahliae kleb) و عملکرد در شرایط مزرعه، تعداد شش رقم پنبه در یک طرح بلوک کامل تصادفی با چهار تکرار ...

full text

بررسی اثر روش‌های خاک‌ورزی بر بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی سه رقم پنبه

با توجه به کاهش سطح زیر کشت پنبه به دلیل با صرفه نبودن تولید آن، کشت این محصول به کشت پس از محصولات پائیزه (کشت دوم) سوق داده می شود. برای کاهش زمان آماده‌سازی زمین و همچنین کاهش هزینه تولید، کشت پنبه به صورت بدون خاک‌ورزی توصیه می‌گردد. اما این روش مدیریتی سبب گسترش برخی بیماری­های گیاهی می­شود. بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی با عامل قارچی Verticillium dahliae یکی از مهم‌ترین عوامل محدود کننده کاش...

full text

بررسی اثر روش‌های خاک‌ورزی بر بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی سه رقم پنبه

با توجه به کاهش سطح زیر کشت پنبه به دلیل با صرفه نبودن تولید آن، کشت این محصول به کشت پس از محصولات پائیزه (کشت دوم) سوق داده می شود. برای کاهش زمان آماده‌سازی زمین و همچنین کاهش هزینه تولید، کشت پنبه به صورت بدون خاک‌ورزی توصیه می‌گردد. اما این روش مدیریتی سبب گسترش برخی بیماری­های گیاهی می­شود. بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی با عامل قارچی Verticillium dahliae یکی از مه...

full text

اثرات سه نوع کمپوست بر بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی پنبه Verticillium dahliae در شرایط گلخانه

چکیده پنبه (Gossypium hirsutum) از گیاهان مهم صنعتی و استراتژیک به‌شمار می‌رود که پژمردگی ورتیسیلیومی از مخرب‌ترین بیماری‌ها‌ی آن است. این تحقیق به‌منظور بررسی تأثیر سه نوع کمپوست (حاصل از ضایعات شهری، بقایای گیاهی و فراورده‌ی سیلوی دامپروری) بر پیشرفت بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی پنبه رقم ورامین در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه شهرکرد انجام گرفت. آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با چها...

full text

اثر بربرین در تنظیم آستروسیتهای Gfap+ ناحیه هیپوکمپ موشهای صحرایی دیابتی شده با استرپتوزوتوسین

Background: Diabetes mellitus increases the risk of central nervous system (CNS) disorders such as stroke, seizures, dementia, and cognitive impairment. Berberine, a natural isoquinolne alkaloid, is reported to exhibit beneficial effect in various neurodegenerative and neuropsychiatric disorders. Moreover astrocytes are proving critical for normal CNS function, and alterations in their activity...

full text

My Resources

Save resource for easier access later

Save to my library Already added to my library

{@ msg_add @}


Journal title

volume 47  issue 1

pages  1- 18

publication date 2011-12-01

By following a journal you will be notified via email when a new issue of this journal is published.

Hosted on Doprax cloud platform doprax.com

copyright © 2015-2023