بررسی کمیت و کیفیت مواد موثره اسانس شش گونه از جنس Thymus در مرحله گلدهی
چکیده
آویشن گیاهی معطر متعلق به تیره نعنا که بهدلیل سنتز متابولیتهای ثانویه تیمول و کارواکرول مصارف گسترده دارویی دارد. این تحقیق بهمنظور بررسی اجزای اسانس و عملکرد اسانس شش گونه از آویشن: T. daenensis ، T. kotschyanus ، T. migricus ، T. vulgaris ، T. transcaucasicus و T. trautvetterii در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در سال 1394 در دانشگاه شهرکرد انجام گرفت. سرشاخههای گلدار گونهها در مرحله گلدهی کامل از فاصله پنج سانتیمتری سطح خاک برداشت و به روش تقطیر با آب (طرح کلونجر) اسانسگیری و ترکیبهای تشکیل دهنده اسانس توسط دستگاه GC/MS شناسایی گردید. نتایج تجزیه واریانس تاثیر معنیدار (05/0p T. trautvetterii دارای بیشترین بازده اسانس (1/1درصد)، بیشترین میزان درصد حجمی اسانس متعلق به گونه T. migricus و معادل 02/1 بود. با بررسی ترکیبات اسانس بیشترین مقدار پارا-سیمین (46/19 درصد) وگاما- ترپینن (17/14 درصد) متعلق به گونه T. vulgaris ، بیشترین میزان تیمول (43/60 درصد) در گونه T. daenensis ، کارواکرول (95/6 درصد) در گونه T. kotschyanus و ژرانیول (38/41 درصد) در گونه T. trautvetterii مشاهده گردید. در حالی که بیشترین بازده تولید ترکیبهای اسانس در گونه T. kotschyanus (52/98 درصد) مشاهده شد.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- زهرا کریمی دستگردی — دانشجوی کارشناسیارشد اصلاح نباتات، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران
- سعداله هوشمند — استاد، گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران
- عبدالرحمن محمدخانی — دانشیار، گروه علوم باغبانی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران