تاثیر پذیری فردوسی از کلینی

نویسنده

  • مهدی دشتی دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علامه طباطبایی تهران، ایران.
چکیده مقاله:

دیباجة شاهنامه، سندی است، گویا بر عقائد و باورها، اهداف و انگیزه‌ها و نیز منابع فردوسی در سرایش شاهنامه. در این نوشتار برآنیم تا مستنداً آشکار سازیم که از جمله منابع اصلی حکیم طوس در این دیباجه، کتاب الکافی مرحوم ثقة الاسلام کلینی (م:329 ق) است. مشابهت‌ها و در واقع یگانگی‌ها میان مضامین دو کتاب به اندازه‌ای است که احتمال هر فرضی جز تأثّری آگاهانه و عامدانه را به یکسو می‌نهد و نشان می‌دهد که فردوسی این حکیم شیعی متألّه چگونه از نخستین و مهم‌ترین مجموعه حدیثی شیعه، به نحوی هنری، عمیق و آگاهی بخش سود برده و در عین حال هویت فرهنگی خویش و کتابش را معین ساخته است. و البته این تأثّر که چنانکه خواهیم دید نه از سر اتفاق و توارد که کاملاً آگاهانه و عامدانه بوده است، به مخاطبان این پیام را می‌رساند که غرض از نظم شاهنامه نه احیای داستانهای کهن و فرهنگ فسردة گذشتگان؛ بلکه ریختن فرهنگ ناب اسلامی در ظرف این روایات و انتقال این مظروف اصیل به مردمی است که در روزگار غلبه نامردمی ها امکان آشکار و مستقیم سخن گفتن با ایشان نبود. و ظاهراً همین، سبک و سیاقی شد که بعدها دیگر نویسندگان و شاعران بدان تأسّی جستند و دانه معنا و حقایق مطلوب را در ظرف قصه‌ها و حکایت‌ها آوردند و البته مخاطبان را تحذیر دادند که اسیر صورت داستانها نگردند و مظروف را متوجه باشند.

برای دانلود باید عضویت طلایی داشته باشید

برای دانلود متن کامل این مقاله و بیش از 32 میلیون مقاله دیگر ابتدا ثبت نام کنید

اگر عضو سایت هستید لطفا وارد حساب کاربری خود شوید

منابع مشابه

جامعه پذیری و بازجامعه پذیری سیاسی در نظام وظیفه مطالعه نگرش دانشجویان دانشگاه فردوسی مشهد

هدف پژوهش حاضر بررسی نگرش دانشجویان دربارهجامعه­پذیری و بازجامعه­پذیری سیاسی در نظام­وظیفه است. متغیرهای اصلی این پژوهش تأثیر نظام­وظیفه بر تغییر نگرش به خانواده، دوستان و محیط اطراف و نگرش دانشجویان به کارکرد‌های اجتماعی و کارکردهای سیاسی نظام­وظیفهدر سه سطح نظام سیاسی، مقام­های سیاسی و شناخت سیاسی است. یافته­های پژوهش نشان می­دهد بیشتر دانشجویان با تأثیر نظام­وظیفه بر تغییر نگرش مشمولان به خا...

متن کامل

تاثیر پذیری حافظ از اثیر اخسیتکی

حافظ ،شاعری است که بیشترین توجه وتأمل را به سخنوران پیش ازخود داشته، به طرق مختلف ازآثار آنان در شعر خود بهره برده است.یکی ازشاعرانی که با استناد به شواهد زیادی که دراین مقاله ذکر می شود،به طور قطع ویقین می توان گفت حافظ  دیوان او را مطالعه کرده وبه اشعارش نظر داشته، اثیر اخسیکتی شاعرتوانا و نامدار قرن ششم است. دراین پژوهش، نشان داده می شودکه،حافظ در زمینه های مختلفی ازشعر اثیر بهره برده است. ا...

متن کامل

تاثیر پذیری منوچهری دامغانی از معلقه امروالقیس

منوچهری دامغانی از جمله شاعران طراز اول ایران در نیمه اول قرن پنجم هجری است . او بر ادب عربی و اشعار شاعران عرب و بر احوال و آثار شاعران پارسی احاطه داشت و نیز بر علوم دینی و ادب و طب و نجوم واقف بود . منوچهری به اظهار علم و فضل در شعر اصرار داشت ، از این رو نام بسیاری از شاعران پارسی و تازی و اصطلاحات مهجور عربی را استعمال کرده ، اما هیچ یک از اینها از جذابیت شعر او نکاسته است . تشبیهات وی بدی...

متن کامل

روایت شیخ کلینی از مستثنیات ابن ولید در نوادر الحکمه

نوادر الحکمه، اثر محمّد بن احمد بن یحیی اشعری یکی از مهم­ترین منابع اصیل روایی و از مآخذ کتاب­های چهارگانه شیعه است. دانشمندان شیعه این کتاب را به نیکویی ستوده‌اند، جز آن که محمّد بن حسن بن ولید، محدث نقّاد قرن سوم، بر پاره‏‏ای از راویان آن خرده گرفته و روایات مؤلف نوادر الحکمه از این راویان را استثنا نموده و در خور روایت و نقل ندانسته است. نجاشی، سیاهه این راویان را در فهرست خود فراهم آورده است. ...

متن کامل

منابع من

با ذخیره ی این منبع در منابع من، دسترسی به آن را برای استفاده های بعدی آسان تر کنید

ذخیره در منابع من قبلا به منابع من ذحیره شده

{@ msg_add @}


عنوان ژورنال

دوره 5  شماره 1

صفحات  1- 12

تاریخ انتشار 2013-05-22

با دنبال کردن یک ژورنال هنگامی که شماره جدید این ژورنال منتشر می شود به شما از طریق ایمیل اطلاع داده می شود.

میزبانی شده توسط پلتفرم ابری doprax.com

copyright © 2015-2023