روشی نوین در استخراج نقشه تغییرات مکانی نمایه‌های سیل در شبکه آبراهه‌ها

نویسندگان

چکیده

  از نیازهای اساسی در طراحی سازه‌های آبی ، پهنه‌بندی سیل ، تثبیت سواحل رودخانه‌ها و عملیات آبخیزداری، برآورد دبی حداکثر لحظه‌ای جریان با دوره بازگشت‌های مختلف می‌باشد. در این خصوص تعمیم تحلیل‌های منطقه‌ای سیلاب با استفاده از داده‌های دبی ثبت شده در ایستگاه‌های آبسنجی به نقاط فاقد آمار از اهمیّت خاصی برخوردار است. تغییرات مکانی متغیّرهای هیدروژئومورفیک بویژه مساحت زهکشی به عنوان عامل اصلی درمدل‌های منطقه‌ای دبی اوج سیلاب مشارکت دارد، به کمک قابلیتهای پیشرفته GIS می‌توان توزیع مکانی این متغیّرها را در سطح حوزه استخراج نمود. بنابراین از جنبه نظری می‌توان با در دست داشتن نقشه‌های توزیع مکانی عوامل مؤثّر در تحلیل منطقه‌ای، روابط حاصل را با نوع میانگین گیری به شبکه آبراهه‌ها تعمیم داد. توجّه ویژه این مقاله به نقش سامانه­های اطلاعات جغرافیایی ( GIS ) در پیاده سازی روابط منطقه‌ای، تهیّه نقشه‌های سیل و نیز استخراج نیمرخ طولی تغییرات دبی سیل (منحنی تغییرات دبی بازای مسافت) در شبکه رودخانه‌ها، معطوف گردیده است. به عبارتی چگونگی تعمیم مکانی نتایج تحلیل منطقه‌ای سیلاب در ایستگاههای آبسنجی دارای آمار به نقاط شبکه اصلی آبراهه‌های حوزه بصورت پیوسته مکانی ، مسئله اساسی این پژوهش می‌باشد.   بدین منظور با انتخاب 22 حوزه‌ آبخیز واقع در محدوده استان گیلان و استفاده از جدیدترین بررسی‌های تحلیل منطقه‌ای سیلاب در این ناحیه ، روش تعمیم مکانی بکار گرفته شد. ابتدا عوامل مؤثّر در روابط منطقه‌ای نظیر مساحت و شیب حوزه بر اساس مدل ارتفاعی رقومی ( DEM ) و بارندگی متوسط سالیانه برمبنای داده‌های بارانسنجی، بصورت نقشه‌های رستری استخراج گردید. سپس در محیط GIS برنامه‌ای به زبان شیئ‌گرا با به‌کارگیری نرم‌افزار Arc View نوشته شد. با استفاده از برنامه مذکور و بر اساس روند­نمای هدایت جریان ( D8 )، سلّول‌های بالادست که به یک سلّول خاصّ (هدف) تجمّع می‌یابند، شناسایی گردید. درنتیجه با محاسبه عامل شیب  و بارندگی تک تک سلّول‌های بالادست سلّول هدف، متوسط این عامل­ها برای سلّول هدف به صورت خودکار استخراج شد. با پیاده‌سازی روابط منطقه‌ای برای هر سلّول از شبکه آبراهه، دبی سیل از نقاط موجود ایستگاه‌‌ها به کلیّه شبکه رودخانه‌ها تعمیم داده شد. بر این اساس نقشه‌های پایه سیل در دوره ‌بازگشت‌های مختلف برای حوزه‌های آبخیز مورد نظر، تهیّه گردید. با استفاده از این نقشه‌ها، منحنی‌های تغییرات دبی در مسیر شبکه آبراهه‌ها بدست آمد. در نهایت با توجّه به موقعیّت مکانی سلّول‌های واقع در آبراهه، میزان تأثیر و درصد مشارکت هر یک از عوامل در ایجاد دبی سیل، مورد بررسی قرار گرفت. از نتایج این پژوهش می‌توان در تهیّه نقشه‌های پایه سیل و برآوردهای هیدرولوژیک مورد نیاز در طراحی سازه‌های هیدرولیکی و پروژه‌های کنترل سیل استفاده نمود.  

برای دانلود باید عضویت طلایی داشته باشید

برای دسترسی به متن کامل این مقاله و 10 میلیون مقاله دیگر ابتدا ثبت نام کنید

ثبت نام

اگر عضو سایت هستید لطفا وارد حساب کاربری خود شوید

منابع مشابه

روشی نوین برای شناسایی پراکنش مکانی نمایشنامه‌های زیستی مهارکردن سیل

با توجه به این که در بیشتر حوضه های آبخیز کشور رویدادن سیل و زیانهای ناشی از آن در حال افزایش است، و از سوی دیگر، طرحهای مهارکردن سیلاب هزینه های هنگفتی را در بردارند، تعیین نمایشنامه‌های مهارکردن سیل و اولویت-بندی آنها از نظر تعیین نوع و پراکنش عملیات مهارکردن در راستای مدیریت جامع حوضه های آبخیز ضروری است. تأثیر نمایشنامه‌های مختلف مهارکردن سیل را می توان با کمک شبیه های شبیه سازی در قالب ترک...

متن کامل

اثر بربرین در تنظیم آستروسیتهای Gfap+ ناحیه هیپوکمپ موشهای صحرایی دیابتی شده با استرپتوزوتوسین

Background: Diabetes mellitus increases the risk of central nervous system (CNS) disorders such as stroke, seizures, dementia, and cognitive impairment. Berberine, a natural isoquinolne alkaloid, is reported to exhibit beneficial effect in various neurodegenerative and neuropsychiatric disorders. Moreover astrocytes are proving critical for normal CNS function, and alterations in their activity...

متن کامل

اثر بربرین در تنظیم آستروسیتهای Gfap+ ناحیه هیپوکمپ موشهای صحرایی دیابتی شده با استرپتوزوتوسین

Background: Diabetes mellitus increases the risk of central nervous system (CNS) disorders such as stroke, seizures, dementia, and cognitive impairment. Berberine, a natural isoquinolne alkaloid, is reported to exhibit beneficial effect in various neurodegenerative and neuropsychiatric disorders. Moreover astrocytes are proving critical for normal CNS function, and alterations in their activity...

متن کامل

امواج فراصوتی روشی نوین در استخراج ترکیب‌های گیاهی

امروزه از عصاره‌های گیاهی به‌طور گسترده‌ای در صنایع دارویی، غذایی و بهداشتی استفاده می‌شود. نیاز مداوم جامعة بشری به استخراج ترکیبات مؤثر گیاهی سبب انجام پژوهش‌های گسترده‌ای در زمینة معرفی فرایند استخراجی کارآمدتر و اقتصادی‌تر شده است. برای استخراج ترکیبات فعال گیاهی روش‌های عصاره‌گیری متنوعی وجود دارد. روش‌های سنتی استخراج نظیر روش خیساندن و سوکسله به صرف زمان طولانی و مقدار حلال زیاد نیاز دار...

متن کامل

روشی نوین برای شناسایی پراکنش مکانی نمایشنامه های زیستی مهارکردن سیل

با توجه به این که در بیشتر حوضه های آبخیز کشور رویدادن سیل و زیانهای ناشی از آن در حال افزایش است، و از سوی دیگر، طرحهای مهارکردن سیلاب هزینه های هنگفتی را در بردارند، تعیین نمایشنامه های مهارکردن سیل و اولویت-بندی آنها از نظر تعیین نوع و پراکنش عملیات مهارکردن در راستای مدیریت جامع حوضه های آبخیز ضروری است. تأثیر نمایشنامه های مختلف مهارکردن سیل را می توان با کمک شبیه های شبیه سازی در قالب ترک...

متن کامل

امواج فراصوتی روشی نوین در استخراج ترکیب های گیاهی

امروزه از عصاره­های گیاهی به طور گسترده ای در صنایع دارویی، غذایی و بهداشتی استفاده می­شود. نیاز مداوم جامعة بشری به استخراج ترکیبات مؤثر گیاهی سبب انجام پژوهش­های گسترده ای در زمینة معرفی فرایند استخراجی کارآمدتر و اقتصادی­تر شده است. برای استخراج ترکیبات فعال گیاهی روش­های عصاره­گیری متنوعی وجود دارد. روش­های سنتی استخراج نظیر روش خیساندن و سوکسله به صرف زمان طولانی و مقدار حلال زیاد نیاز دار...

متن کامل

ذخیره در منابع من

ذخیره در منابع من ذخیره شده در منابع من

{@ msg_add @}

  با ذخیره ی این منبع در منابع من، دسترسی به آن را برای استفاده های بعدی راحت تر خواهید کرد

دانلود متن کامل

برای دسترسی به متن کامل این مقاله و 10 میلیون مقاله دیگر ابتدا ثبت نام کنید

ثبت نام

اگر عضو سایت هستید لطفا وارد حساب کاربری خود شوید


عنوان ژورنال:

دوره 1  شماره 2

صفحات  30- 38

تاریخ انتشار 2007-10

با دنبال کردن یک ژورنال هنگامی که شماره جدید این ژورنال منتشر می شود به شما از طریق ایمیل اطلاع داده می شود.

کلمات کلیدی

copyright © 2015-2021