مجموعه بازالتی سلطان‎میدان نمایانگر مهم‌ترین،  ستبر‌ترین و حجیم‌ترین فعالیت ماگمایی پالئوزوییک پیشین ایران است که در پهنه البرز خاوری در شمال و شمال خاور شاهرود رخنمون دارد. این مجموعه، روی سازند قلی به سن  اردوویسین پایانی  و در زیر سازند پادها به سن  دونین پیشین قرار دارد. نشانه‌های میدانی  بیانگر حضور بیش از 50 روانه‌ گدازه است که به‌طور متناوب در محیط خشکی و زیر آبی فوران کرده‌اند. این مجمو...

       منطقة ابارق  در 40 کیلومتری شمال باختر شهرستان بم دراستان کرمان واقع است. واحدهای سنگی در منطقه، شامل واحدهای گدازه و دایک هستند که در امتداد یک سری گسل شمالی جنوبی بیرون زده است. این سنگ‌ها از نظر کانی‌شناسی از پلاژیوکلاز، اوژیت، هیپرستن و مقدار کمی الیوین تشکیل یافته‌اند. کانی‌شناسی نا‌همگن، شواهد زمین‌شیمیایی، صحرایی و بافتی همچون بافت غربالی در پلاژیوکلازها، حاشیه‌های خلیجی در تمام ب...

در منطقة تالش (البرز باختری) مجموعة ستبر رسوبی- آتشفشانی در محیطی ساحلی- دلتایی به سن کرتاسه پسین پدید آمده است. مجموعه سنگ‏‌های آتشفشانی دربرگیرندة واحدهای آذرآواری (توف‏‌ها)، روانه‏‌های گدازه (بالشی و توده‏‌ای) و دایک‏‌های بازیک هستند. بیشتر روانه‏‌ها ترکیب بازالتی دارند. از دیدگاه سنگ‏‌نگاری، بازالت‏‌ها تنوع دارند و دربردارندة بازالت‏‌های پلاژیوکلاز- فیریک و کلینوپیروکسن- فیریک هستند. از دید...

توده آتشفشانی سهند در شمال غرب کشور در جنوب شهر تبریز با 3710 متر ارتفاع وبا قطر قاعده ای حدود 75 کیلومتر به صورت گنبد عظیمی مابین دوچاله زمین ساختی اورمیـه( در غرب ) و میانه ( در شرق ) سر برآورده است . گسل تبریز از شمال آن می گذرد و در جنـوبگسل زرینه رود قرار دارد که باحتمال زیاد تا چاله میانه ادامه دارد . توده سهند یک مخروطـیاز نوع استراتو ولکان می باشد که روی یک پایه رسوبی قرار دارد . اگر چه...

ریولیت‏‌‏‌‏‌ علمدار د‏‌ر بلند‏‌ترین قله از رشته کوه‏‌های میشو (قلة علمدار) در خاور شهرستان تسوج رخنمون یافته‌ است. این سنگ‌ها به‌صورت گدازه و دایک درون سازند کهر دیده می‏‌شوند؛‌ ازاین‌رو، سن احتمالی آنها به پرکامبرین نسبت داده شده است. کوارتز، پتاسیم‏‌فلدسپار و اندکی پلاژیوکلاز از کانی‌های سازندة‏‌ این سنگ‌ها هستند. بافت‏‌های همه‌بلورین و یا نیمه‌بلورین، پورفیری با زمینة شیشه‏‌ای، میکرولیتی پور...

منطقه مورد مطالعه در جنوب آتشفشان سهند، در شمال‌غرب ایران واقع شده است. سنگ‌های آتشفشانی در این منطقه مربوط به بخشی از فعالیت جوان آتشفشان سهند بوده که به صورت روانه‌های گدازه و واحدهای توف و نهشته‌های تفرا متشکل از: خاکستر، پونس، لاپیلی، آگلومرا و برش‌های آتشفشانی روی واحدهای رسوبی به سن پلیوسن قرار گرفته است. ترکیب اصلی سنگ‌ها داسیتی با بافت غالب پورفیری و زمینه دانه‌ریز تا شیشه‌ای و تراکیتی ...

توده‌های گدازه- گنبدی‌شکل در محدوده‌ نوده انقلاب، در جنوب خاوری جغتای در استان خراسان رضوی، سنگ‌های آتشفشانی- رسوبی ائوسن را در شمال کمربند افیولیتی سبزوار قطع کرده و توسط نهشته‌های رسوبی پلیوسن و کواترنری پوشیده شده‌اند. حاشیه‌ توده‌ها از گدازه‌های با ترکیب بازالتی، آندزیتی بازالتی فیریک و آندزیتی جریانی ولی بخش میانی و بالای توده از سنگ‎های با ترکیب آندزیتی- تراکی‌آندزیتی فیریک، داسیتی آفیریک...

کانیسازی مس ورزگ در سنگهای آتشفشانی صورت گرفته است که طبق نقشه 1:100000 قائن به پالئوسن- ائوسنزیرین نسبت داده شده است. سنگ‌های آتشفشانی زیردریایی محدوده مورد پژوهش بهدو حالت گدازه و آذرآواری دیده می‌شوند. سنگهای آتشفشانی یاده‌شده بر پایه مطالعات صحرایی و آزمایشگاهی قابل تفکیک به آندزیت،              آندزیت- بازالت، بازالت و رخنمونهای کوچکی از آذرآواریها بهصورت توف هستند. ماهیت این سنگه...

در اخرین مرحله از شکل گیری اتشفشان سبلان،پس از فرو نشستن کالدرای سبلان ماگماتیسم بعدی سبب خروج گنبدها و جریانهای گرانرو از گدازه های اسیدی و حد واسط در امتداد شکستگی های حاشیه و درون کالدار شده است.این سنگ ها از نظر کانی شناسی از پلاژیوکلاز،کلینوپیروکسن،آمفبیول،بیوتیت،فلدسپات پتاسیک و کوارتز تشکیل شده اند.روابط بافتی و کانی شناسی مشاهده شده در مقاطع میکروسکوپی از جمله حضور اجتماعات گلومروپرفیری...

به‎رغم کمیابی سنگ‌های اردوویسین در ایران، رخنمون‎های قابل‌توجهی از آن‌ها با عنوان سازندهای آبستو، ابرسج و قلی در شمال و جنوب‎ غرب شاهرود وجود دارد. در سازندهای ابرسج و قلی، رخنمون‎های پراکنده‎ای از سنگ‌های بازالتی دیده می‎شود که تاکنون مطالعه نشده‎اند. این بازالت‎ها حاصل برون‌ریزی اولین ماگماهای تولید‌ شده در خلال آغاز حرکات کششی و کافت‎زایی دیرینه‌تتیس در البرز شرقی هستند. این‌ها شباهت نزدیکی ...