چکیده به کاربردن نظریة ذهنی کانت در زیبایی شناسی، برای بررسی اثری هنری به عنوان عین مدعی زیبایی، موانع بسیاری دارد. در این مقاله سعی بر آن است که این موانع از سر راه برداشته شود. به این منظور، ابتدا تعاریف کانت از مقوله «زیبا » و «زیبایی » مرور میشود. سپس سازوکار قوای شناسایی انسانی برای ارائة داوری ذوقی در شکلی استعاری مدل سازی می گردد. از این روش سه قابلیت عینی برای امر زیبا بر مبنای اصو...

از آنجایی که هیوم زیبایی را احساسی لذت‌بخش می‌داند که از برخی کیفیات عینیِ محتمل ایجاد می‌شود، برای رفع اختلافات ذوقی نمی‌تواند به کیفیت عینیِ مشخصی اشاره کند. از همین رو او حکم مشترک داوران راستین را به عنوان معیار ذوق مطرح می‌کند. خود هیوم می‌پذیرد که علی‌رغم کارایی این معیار، هنوز دو عاملِ مزاج شخص و آداب و رسوم افراد نوعی نسبی‌گرایی محدود را در داوری‌های ذوقی موجب می‌شود. بررسی دقیق‌تر نشان می...

از آنجایی که هیوم زیبایی را احساسی لذت بخش می داند که از برخی کیفیات عینیِ محتمل ایجاد می شود، برای رفع اختلافات ذوقی نمی تواند به کیفیت عینیِ مشخصی اشاره کند. از همین رو او حکم مشترک داوران راستین را به عنوان معیار ذوق مطرح می کند. خود هیوم می پذیرد که علی رغم کارایی این معیار، هنوز دو عاملِ مزاج شخص و آداب و رسوم افراد نوعی نسبی گرایی محدود را در داوری های ذوقی موجب می شود. بررسی دقیق تر نشان می...

مفهوم ذوق در داوری زیباشناسی دلالت‌های روشنگرانه چندی دارد که یک مورد از آن‌ها تأمل‌برانگیزتر از بقیه به نظر می‌رسد؛ همگانی بودن حکم ذوقی. ذوق اساساً امری نه خصوصی بلکه اجتماعی است. برخلاف دید امروزی ما به پدیده ذوق همچون موضوع شخصی که منجر به دید نسبی گرایانه در زیباشناسی می‌شود، ذوق برای کانت و زیباشناسی دوره روشنگری نه‌فقط به معنای امری ذهنی، بلکه مصداقی از غریزه اجتماعی بود که غالب فیلسوفان ...

کانت برای فهم جهان شئونی قائل است و هر شأنی را ناظر به قوه­ای منحصر در نفس انسان می­داند که عبارتند از قوه شناخت، قوه میل و قوه لذت و الم . هر یک از این قوا متعلق به منبع شناختی است که  قانون­گذار قوه تحت خود است؛ یعنی فهم، عقل و حکم. همچنین هر یک از این قوا، هرچند از حیث کارکرد متفاوت و متمایز از دیگری است ولی اصلی وحدت­بخش همه آنها را به یکدیگر پیوند زده است. کانت درصدد است  رابطه­ی فهم و عقل...

تفسمیر بالرأی را به ذوقی و غیر ذوقی تقسیم می کنند. در تفسیر بالرأی ذوقی، مفسر بدون در نظرگرفتن علوم مقدماتی و شرایط و مراحل لازم، قرآن را تفسیر میکند که این عمل مورر نهی واقع شده است. اما در تفسیر بالرأی غیر ذوقی، تفسیر مبتنی بر لحاظ علوم مقدماتی مورد نیاز و شرایط و مراحل لازم است و مفسر از اندیشه خود به عنوان جزئی از عوامل موثر در تفسیر استفاده می کند.

تفسمیر بالرأی را به ذوقی و غیر ذوقی تقسیم می کنند. در تفسیر بالرأی ذوقی، مفسر بدون در نظرگرفتن علوم مقدماتی و شرایط و مراحل لازم، قرآن را تفسیر میکند که این عمل مورر نهی واقع شده است. اما در تفسیر بالرأی غیر ذوقی، تفسیر مبتنی بر لحاظ علوم مقدماتی مورد نیاز و شرایط و مراحل لازم است و مفسر از اندیشه خود به عنوان جزئی از عوامل موثر در تفسیر استفاده می کند.

به نظر «کانت» زیبایی امری عینی و متکی بر مفاهیم نیست، بلکه ذهن واضع حکم زیباشناختی در ابژۀ هنر است. احساس رضایتمندی در حکم ذوقی را ناشی از قضاوت تأملی به واسطه ذهن قضاوت‌کننده می‌داند. او هنر را از طبیعت، علم و پیشه‌وری متمایز دانسته و هنرها را به مکانیکی، مطبوع و زیبا تقسیم می‌کند. به زعم کانت هنرمطبوع هنری است که غایت آن صرفا لذت است، در حالی که معیار قضاوت در هنر زیبا قوه حاکمه تأملی بوده و ...