تا قبل از صفویه علمای شیعه همیشه تحت فشار حکومت ها بودند و مجال دخالت در امور سیاسی را پیدا نکردند. در دوره صفویه این فرصت به دست آمد و سه گروه فکری (فقهی) با هم به رقابت پرداختند ، صوفیه ، اخباریون و متشرعه (اصولی) ، گروه اخیر موفق شد در حکومت صفوی نفوذ زیادی پیدا نماید. سقوط این حکومت برای مدتی علمای اصولی را منزوی کرد. لیکن با روی کار آمدن آقامحمدخان تا حدی از انزوا خارج شدند. جانشین آقامحمد...

نوشته حاضر معتقد است که جدایی بخش هایی از ایران و تغییر جغرافیای این کشور در عصر قاجار یک تغییر اجتماعی است که این تغییر را می توان همانند والرشتاین در بافت یک نظام جهانی به گونه ای تاریخی در نظر گرفت. تحقیق حاضر، با مطرح کردن این پرسش که تجزیه سرزمینی در عهد قاجار، محصول ضعف دولت مرکزی ایران بود یا تغییر موازنه قدرتِ دولت های مرکز در نظام جهانی سرمایه داری موجب این جدایی گشت، سعی دارد تا با نگا...

بعد از قتل نادرشاه افشار هریک از سرداران وی و سرکردگان محلی به فکر تشکیل حکومت افتادند؛ در این دوران زمینه مناسبی برای تشکیل خانات مستقل و نیمه مستقل فراهم شد و در آذربایجان و منطقه قفقاز تعدادی خان نشین و سلطان نشین محلی تأسیس گردید. خان نشین های قراباغ، ایروان و نخجوان از جمله مهم ترین این خان نشین ها بودند که از بدو تأسیس همواره با تهدیدات داخلی و خارجی گوناگونی مواجه بودند؛ این خان نشین ها ...

در این پژوهش که با روش توصیفی تحلیلی انجام شده است، در ابتدا تلاش شد به اختصار، به تاریخچ? اقوام ترکمن ساکن در دشت وسیع ترکمن صحرا و نواحی اطراف آن پرداخته شود. در ادامه، با اشاره هایی بر شیو? زندگی و طبیعت محل زندگی این قوم، سعی شد تا دلایل حضور پررنگ عناصر طبیعی در آثار این قوم مطالعه شود؛ سپس آثار و صنایع دستی ترکمن ها، از جمله صنایع بافندگی، سوزن دوزی و نمدمالی که برای استفاده در پوشش های م...

هر قوم و تمدنی، فرهنگ و محصولات فرهنگی خاص خود را دارد که نشانی از هویت آن تمدن است. هنرمند قوم ترکمن نیز از سالیان پیش به خلق آثاری در زمینه های مختلف چون قالی بافی، نمدمالی، جواهرسازی، سوزن دوزی و ... می پرداخته و در هر زمان به نقوشی دست یافته که حاکی از نوعی گرافیک ابتدایی و در عین حال حرفه ای بوده است. رنگ و نقش در این آثار پیوندی ناگسستنی با عقاید، سنن، طبیعت و محیط زیست این قوم دارد. در...

چکیده ندارد.

این مقاله که بر اساس یک تحقیق میدانی انجام گرفته است، پیرامون شناخت و بررسی یکی از شیوه-های درمان بومی ترکمن ها می باشد. شیوه های درمان بومی در میان ترکمن ها متعدد است. از پرخوانی تا دامارتوتان و «ایشانی» و برخی دیگر. این پژوهش متمرکز بر شیوه ی «ایشانی» می باشد. شیوه ی درمان «ایشانی» در میان زنان ترکمن یکی از عجیب ترین پدیده های فرهنگی است که از درون این فرهنگ برخاسته است. این آیین سبب می شود ا...

ترکمن های ایران که بیشتر در شمال شرق ایران سکونت دارند، دارای ادبیات شفاهی بسیار پربار و با قدمتی دیرینه هستند. ادبیات شفاهی این قوم در عین حال، دارای شاخه های بسیار متنوعی نیز می باشد. با تحلیل و بررسی هر یک از این شاخه ها، می توان به زندگی اجتماعی و فرهنگی، شیوه ی کار و تولید، رفتار و منش، اندیشه و احساس، مذهب و اخلاق و اعتقادات آنان پی برد. برخی از این شاخه ها، مانند ضرب-المثل ها و اشعاری که...

خانه اساساً مقوله ای از جنس فرهنگ است و مفهوم خانه هر قومیت را، فرهنگ آن قوم تعیین می کند. در فرهنگ قوم ترکمن منبع الهام طبیعت است. این قوم از بسیاری از عناصر محیط طبیعی، در فضای داخل و خارج خانه اش استفاده نموده و آن ها را در شیوه ساخت (آلاچیق و خانه ترکمن)، مصالح، نمادها و نشانه ها، و حتی در فعالیت های داخل خانه، آیین ها، و سایر ابعاد اجتماعی آن، به کار بسته است. قوم ترکمن در طی قرون در صحرا ز...

بسیاری از نقش‌ها و طرح‌های انواع زیورآلات ترکمنی، متأثر از عقیده‌ها و باورهای دینی مردم در نواحی مختلف روستایی، عشایری و شهری ترکمن‌نشین بوده است. انواع آرایه‌های زیورآلات ترکمن بسیاری از عقیده‏‌ها و باورهای اسلامی، توتمیزم و سایر آیین‌ها را چون رازهایی نهفته در دل خود پنهان می‏دارند تا برای آنان‌که می‏‌دانند و یا از میان علامت‌ها و نشان‌ها، اسرار را کشف می‏کنند، رخ بنمایند. تنوّع عقیده‏‌ها و تو...