بررسی توانایی مدلهای پیش بینی ورشکستگی آلتمن و اهلسون در پیش بینی ورشکستگی شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار

اهمیت پیش بینی ورشکستگی همواره برای مالکیت شرکتها رو به افزایش بوده است و اقتصادهای جهانی نیز امروزه نسبت به خطرات ناشی از تعهدات و دیون شرکتها، مخصوصاً پس از جریان سقوط سازمانهای بزرگی همچون وورلد کام و انرون و اینکه یکی از اهداف مهم قوانین باسل دو ، کاهش ریسک اعتباری می باشد، آگاه و حساس شده اند. از طرفی وضع نامطلوب مالی شرکت نیز باعث زیان برای اقشار مختلف جامعه و خصوصاً سرمایه گذاران شامل سهامداران یا اعتبار دهندگان می گردد، که نه تنها سرمایه گذاران بلکه مدیران ارشد و حسابداران نیز علاقمندند بطور علمی وضعیت مالی شرکت را پیش بینی نمایند و واضح است که پیش بینی ورشکستگی شرکتها می تواند مکانیزم مهمی برای حل این مهم باشد. در این ارتباط و در راستای جلوگیری از آسیب های اجتماعی و فردی ناشی از ورشکستگی، مجامع دانشگاهی و تحقیقاتی ، پژوهش هایی را پی ریزی کردند تا مد ل هایی به دست آورند که بتوانند بین شرکت های سالم و ناسالم تفکیک قائل شوند. بیشتر این مدلها از اطلاعات حسابداری استفاده می کنند. معروفترین مدلهای ارائه شده در زمینه پیش بینی ورشکستگی تحلیل رگرسیون چندگانه و لوجیت می باشد. در تحقیق حاضر با استفاده ازنمونه ای متشکل از 40 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار و 13 نسبت مالی به برآورد مدل پیش بینی ورشکستگی برای یک تا سه سال قبل از وقوع ورشکستگی بر اساس رگرسیون چند متغیره و لوجستیک اقدام شده است و هدف نهایی طی این پژوهش، اولا مقایسه دو مدل پیش بینی ورشکستگی آلتمن و اهلسون و ثانیا ارائه مدل آماری مناسب جهت پیش بینی نسبتا دقیق ورشکستگی شرکتها در یک، دو و سه سال قبل از رویداد بحران مالی شرکتها می باشد، تا بتوان با استفاده از مدل مزبور وضعیت مالی شرکتها و همچنین موضوع تداوم فعالیت آنها را بررسی و موجب ارتقاء کیفی تصمیم گیری سهامداران و ذینفعان مربوطه گردید. یافته های تحقیق حاکی از آن بود که بدون تغییر ضرایب و متغیرهای مدل آلتمن (1983) و مدل ارائه شده توسط اهلسون (1980) و همچنین استخراج یک مدل پیش بینی ورشکستگی طی روشهای رگرسیون چندگانه و لوجستیک، در مجموع بر اساس دقت برآورد مدلهای مزبور، مدل ارائه شده توسط اهلسون (1980) و مدل استخراج شده طی روش رگرسیون لجستیک، دقت بالاتری در پیش بینی ورشکستگی شرکتها دارا می باشند.