تبیین ساختمان مکررها و نقش آنها در 200 غزل مولوی

در این تحقیق شامل هشت فصل به بررسی ساختمان تکرار و نقش آن در علوم ادبی پرداخته شده است. تکرار نقش مهمی در ادبیات دارد که غالباً به جهت جایگاه نامناسب آن در ادبیات قدیم عرب نادیده گرفته شده است. در واقع تکرار نه تنها اساس زیبایی در ادبیات بلکه در سطوح مختلف زندگی به شمار می رود. تکرار در دستور زبان فارسی نخست از دید صرفی و نحوی مطرح می باشد به این معنا که می تواند تکرار اسم، فعل، صفت، قید، جمله و .. باشد و یا از نظر نحوی در جایگاه وابسته، نقش های مختلفی در جمله بپذیرد. تکرار در علم بلاغت نیز مورد بحث قرار می گیرد: تکرار آنگاه که مخل فصاحت باشد غیر فصیح و آنگاه که دارای مقاصد ثانوی بلاغی باشد، بلاغی و زیبا به شمار می رود. تکرار وجه مشترک دو علم موسیقی و شعر است که در بحث شعر به سه صورت بیرونی، درونی و کناری موسیقی آفرین است. تکرار اساس موسیقی بیرونی یعنی وزن شعر است و به دو شکل تکرار در محور افقی و تکرار در محور عمودی وزن شعر را می سازد: تکرار در محور افقی شعر همان تکرار دو نوع هجا کوتاه و بلند است که به صورتهای مختلف (اقسام الگوی هجای) وزن شعر را ایجاد می کند و تکرار در محور عمودی شعر تکرار الگوهای هجایی (وزن شعر) یک بیت در تمام ابیات شعر است. موسیقی کناری شعر حاصل دو نوع تکرار کامل و ناقص است به این معنی که ردیف تکرار کامل مجموعه آواها است در پایان ابیا و قافیه نیز تکرار ناقص مجموعه آواها. موسیقی درونی شعر را صنایع لفظی بدیع ایجاد می کنند که همگی به نوعی دربردارنده نسبتی از تکرار می باشند و به دو شکل تکرار کامل مجموعه های آوایی و تکرار ناقص مجموعه های آوایی در طول بیت ایجاد موسیقی می نمایند که در سطوح مختلفی واج، هجا، واژه و جمله قابل بررسی هستند. در این تحقیق موارد یاد شده در دویست غزل مولوی مورد بررسی قرار گرفته است.