پایان‌نامه

متافیزیک در غزلیات سعدی

چکیده

در این پژوهش ابتدا به متافیزیک یا مابعدالطبیعه که یکی از مباحث برجسته در فلسفه است، پرداخته شده است؛ مباحثی که انسان می تواند برای بسیاری از سوالات اساسی خود دربار? وجود و هستی، در آن پاسخی بیابد. در این راستا، با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و استفاده از منابع کتابخانه ای به بازکاوی موضوع متافیزیک در غزلیات سعدی پرداخته شده است. دنیای ادبیات قلمروی است مملو از فضای متافیزیکی، و سعدی نیز یکی از اندیشمندانی است که نگاهِ فرافیزیکی به مقولات عمد? هستی و فراهستی داشته است؛ بنابراین در این رساله، رویکرد ادیبان? وی به امورِ ما بعد الطبیعه بررسی شده و با استناد بر مباحث فلسفی، نگاهِ متافیزیکی او دربار? هستی، انسان و خداوند، از لا به لای ابیاتِ پرتعداد غزلیات وی، استخراج، دسته بندی و تحلیل گردیده است. بررسی دیوان غزلیات سعدی از این چشم انداز، بیانگر این واقعیّت است که متافیزیک به عنوان یک مقول? ناب فلسفی، نقش بنیادینی در شکل گیری اندیشه های وی داشته است.

اساتید راهنما و مشاور

شیرزاد طایفی، امیر نصری

اسناد مشابه

  • اختیار شاعری تسکین؛ شگردی در خدمت محتوا (مطالعۀ موردی: غزلیات سعدی)

    مقاله۲۰۲۵فنون ادبیریحانه عسکری، نجمه دری

    اختیار وزنی تسکین، یکی از شگردهای عروضی در شعر فارسی است که اغلب به‌عنوان مفرّی برای رهایی از تنگناهای وزنی از آن استفاده شده است؛ چنان‌که می‌دانیم از دیرباز اختیارات شاعری اغلب در سطح موسیقایی بررسی شده‌اند؛ بااین‌حال، بررسی کارکردهای اختیار تسکین در غزلیات سعدی، به گمان نگارندگ

  • بررسی تطبیقی فراق در غزلیات سعدی و رهی معیری

    مقاله۲۰۱۲مطالعات زبان و ادبیات غناییرضا صادقی شهپر، نیره شالی ورکانه

    چکیده: فراق از قدیم ترین، پُرتوصیف ترین و پرمعناترین واژگان در شعر فارسی به ویژه غزل عاشقانه است و شاعران آن را به صور گوناگون توصیف کرده­اند. هجران و فراق در غزلیات سعدی بیشتر نتیجه بی اعتنایی یا قهر معشوق است. شرح فراق و عواطف و احساسات ناشی از آن در شعر سعدی، معمولاً از عجز و

  • شگردهای حصر و قصر در غزلیات سعدی، معیار سنجش کلام هنری بلاغت فارسی

    مقاله۲۰۱۸متن پژوهی ادبیحسین آریان، فرهاد کاکه رش

    ویژگی سهل و ممتنع بودن کلام سعدی در اولین برخورد بر هر خوانندة اشعارش نمایان و دلپذیر است و این ویژگی به‌ویژه هنگامی آشکارتر می‌گردد که در توجه سعدی به شگردهای هنری در بهره‌گیری از حصر بلاغی در غزلیات او تأمّلی داشته باشیم. یکی از مباحث مطرح در علم معانی، حصر یا قصر است. در واقع،

  • صفات بلاغی با تکیه بر جنبه‌های کنایی آن در غزلیات سعدی شیرازی

    مقاله۲۰۲۰پژوهشنامه نقد ادبی و بلاغتمحمود طاووسی، مهدی ماحوزی، کبری شبان قوچان عتیق

    مبحث دستور در عرصۀ بیکران زبان و ادبیات فارسی به عنوان یکی از مباحث اساسی فنون و نظم سخن بسیار پرکاربرد است. با توجه به این امر، بررسی بن‌مایه‌ها و عناصر درونی این مقوله بستر مناسبی را برای تحقیق و پژوهش بسیار فراهم می‌آورد. «صفت» یکی از مقوله‌های دستور زبان فارسی است و کار آن از

  • تحلیل گفتمان سیاسی اجتماعی رابطة عاشق و معشوق در غزلیات سعدی

    مقاله۲۰۱۷متن شناسی ادب فارسیعلی اکبر باقری خلیلی، منیره محرابی کالی

    در ادبیات عاشقانة سبک عراقی بهویژه در غزلیات سعدی از جفای معشوق و خواری عاشق در برابر او، بسیار صحبت می‌شود. عشق در ادبیات فارسی مقدّس است؛ اما گاه به مانعی در راه عاشق تشبیه میشود. پرسش این پژوهش آن است که آیا ورای اینگونه مضامین، مفاهیم و مقاصدی فراتر از عشق زمینی وجود دارد. در

  • تحلیل تصعید و تلطیف تمایلات روانی پنج‌گانه در غزلیات سعدی

    مقاله۲۰۲۰پژوهشنامه نقد ادبی و بلاغتزهره صفدری، محمد حسن حسن زاده نیری

    نقد روانکاوی، رویکرد مهمی در عرصۀ شناخت بهتر و عمیق‌تر آثار ادبی است. در این رویکرد، مباحثی مانند ضمیر «خودآگاه»، «نیمه‌خودآگاه» و «ناخودآگاه» اهمیت بسیاری دارد؛ زیرا آثار ادبی یکی از تجلی‌گاه‌های مهم ضمیر ناخودآگاه است که دربردارندۀ کام‌ها و آرزوهای سرکوب‌شده‌ای است که به مرور ز