بررسی و ارزیابی متغیرها و شاخص های موثر بر بی ثباتی نظام های سیاسی

چکیده: مهم ترین دغدغه هر حکومت و نظام سیاسی دست یابی به ثبات و امنیت پایدار است. ثبات سیاسی حکومت عبارت است از این‎ که ماهیت نظام سیاسی علی‎رغم وجود برخی نوسان‎ها و گذر از بحران‎های مختلف، ثابت و پایدار باقی بماند. رهبران و مسئولان سیاسی در همه ی کشورها گرایش دارند که نظام سیاسی شان را با گذشت زمان، جاودانه سازند. از سوی دیگر، هر نظام سیاسی پویا در تعامل با محیط داخلی و خارجی خویش، به ناچار درگیر تنش ها و بحران هایی می شود که اگر نتواند آنها را مدیریت نماید نظام سیاسی دچار بی ثباتی شده و امنیت آن به شدت در معرض تهدید قرار می گیرد. بی ثباتی سیاسی وضعیت و حالتی منبعث از تکرار وقایع و حوادثی خاص است که تداوم و پایداری یک حکومت یا دولت را مورد تهدید قرار داده یا به چالش می خواند. به طور قطع در ممانعت از بروز هر پدیده ناخوشایندی پیشگیری از اهمیت زیادی برخوردار است. در زمینه بی ثباتی نظام سیاسی نیز این امر صدق می کند. بر این اساس، با بررسی و شناخت متغیرهای موثر بر بی ثباتی نظام سیاسی می توان تا حد زیادی در کنترل و مدیریت آنها نقش آفرینی کرد. در این پژوهش، مهم ترین متغیرهای موثر بر بی ثباتی نظام سیاسی، درقالب سه دسته متغیرهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی-فرهنگی مورد بررسی قرار گرفته است. اطلاعات مورد نیاز تحقیق به دو شیوه کتابخانه ای و میدانی گردآوری شده است و 146 متغیر، با توجه به نظر نخبگان و صاحبنظران معرفی و مورد آزمون قرار گرفته، سپس این متغیرها وزن دهی و رتبه بندی شده اند و مهمترین متغیرها در هر فاکتور شناسایی شده است.