بررسی کج فهمی ها و مشکلات یادگیری مفهوم میدان و طراحی یک طرح درس برای آموزش مفهوم میدان الکتریکی در کلاس سوم دبیرستان

چکیده: بر اساس نظریه ی برساخت گرایی دانش آموزان با ورود به هر مرحله یا موقعیت جدید آموزشی بر اساس تجارب و دانش قبلی شان دارای مجموعه ای از تصورات هستند. آن دسته از تصورات که با اصول علمی پذیرفته شده متفاوت بوده یا در تناقض باشد و فراگیران بوسیله ی آن ها قادر به توضیح درست پدیده های علمی نباشند، کج فهمی نامیده می شود. محققان بسیاری در سراسر دنیا به دنبال تشخیص کج فهمی های دانش آموزان در مباحث مختلف درسی بوده اند و این موضوع زمانی که با مفاهیم انتزاعی مانند میدان سروکار داریم اهمیت بیشتری پیدا می کند. میدان از جمله مفاهیم پیچیده و بسیار مهمی است که برای اولین بار در فیزیک سوم دبیرستان مطرح می شود و در فیزیک های دانشگاهی بسیار گسترده تر مورد بررسی قرار می گیرد. با توجه به اهمیت مبحث میدان در فیزیک، هدف تحقیق حاضر این بود که ابتدا مفهوم عمیق و درستِ میدان را بسازد. چنین هدفی با ذکر تاریخچه ی مفصلی از میدان محقق می شد. سپس، مهم-ترین مشکلات یادگیری و رایج ترین کج فهمی های دانش آموزان در مبحث میدان شناسایی شود و با توجه به آن ها طرح درسی طراحی شود که بتواند بر این مشکلات غلبه کرده و مفهوم صحیح میدان را در ذهن بچه ها بسازد. از آن جا که استفاده از تشبیه می تواند در آموزش مفاهیم انتزاعی مفید واقع شود، طرح درس بر اساس تشبیه و با توجه به تاریخچه ی مفهوم میدان طراحی گردید. سپس به منظور شناسایی دیدگاه های دانش آموزان و همچنین کج فهمی های آنان، آزمون هایی محقق ساخته طراحی شده و نتایج آن ها از نظر کمی و کیفی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. به علاوه، در تحقیق حاضر تأثیر افزایش آگاهی معلمان بر کاهش کج فهمی های دانش آموزان نیز بررسی شده و مورد تأیید قرار گرفت.