ویراساینس.
پایان‌نامه

جداسازی و طراحی نشانگرهای ریزماهواره و مطالعه تنوع ژنتیکی در گیاه بومادران یا استفاده از خصوصیات مورفولوژیک و مولکولی

مهدی رحیم ملک

چکیده

چکیده در این مطالعه تنوع ژنتیکی جمعیت های بومادران ایرانی از لحاظ مورفولوژیک، اسانس و مولکولی مورد ارزیابی قرار گرفت. ابتدا خصوصیات مورفولوژیک 38 ژنوتیپ بومادران از شش گونه (a. millefolium، a .filipendulina ، a. tenuifolia ،, a. santolinabiebersteinii a.و a. pachycephala) بررسی شد. نتایج تجزیه واریانس تنوع بسیار معنی داری (p < 0.01) بین ژنوتیپ های مورد مطالعه برای صفات رویشی و زایشی نشان داد. در مجموع چهار گونه a. millefolium ، a. filipendulina ، a. biebersteinii و a. pachycephala در رابطه با بسیاری از صفات رویشی از دو گونه a. tenuifolia و a. santolina متمایز شدند. ضمن اینکه ژنوتیپ های مناسب از لحاظ ویژگی های زینتی به فضای سبز برای بررسی های تکمیلی پیشنهاد شدند. نتایج حاصل از تجزیه خوشه ای و تجزیه به مولفه های اصلی نیز به خوبی گونه ها را از یکدیگر متمایز ساخت. محتوا و ترکیبات اسانس در نوزده نمونه جمعیتی با گسترش جغرافیایی مناسب از شش گونه millefolium a.، a. filipendulina، a. tenuifolia، a. santolina، biebersteinii .a و a. eriophora مورد مطالعه قرا گرفت. محتوای اسانس برگها در محدوده %1/0 در ژنوتیپ شماره 12 (as46) از گونه a. santolina تا %7/2 در ژنوتیپ شماره 17 (ab38) از گونه a. biebresteinii متغیر بود. انتخاب گونه های با سطح برگ بزرگتر با درصد اسانس بیشتر و با ترکیبات مطلوب تر دارویی از اهداف این مطالعه بود. در مجموع نود و چهارترکیب شیمیایی در این گونه ها شناسایی و بر اساس ترکیبات اصلی اسانس، چهار تیپ شیمیایی معرفی شد. همبستگی منفی بین ترکیب سزکویی ترپن ها و مونوترپن ها وجود داشت.نوع تیپ خاک یکی از عوامل افزایش یا کاهش نوع و محتوای اسانس مرتبط با نوع اقلیم بومی بومادران بود. تیپ خاکی مالی سولز با توجه به غنی بودن از مواد آلی، باعث افزایش محتوای اسانس یا ترکیبات خاص در برخی گونه ها شد. در بخش بعدی مطالعات ، سطح پلوییدی ژنوتیپ مورد مطالعه از گونه a. millefolium هگزاپلویید (54 = x6 = n2) تعیین گردید. طراحی آغازگرهای ریزماهواره (ssr) با استفاده از روش همیلتون و همکاران (1999) و با استفاده ازسه کتابخانه ژنومی غنی شده برای سه تکرار(ag)15 یا (ac)15 یا (atg)10 انجام شد. از بین 928 همسانه حاصل، هشتاد همسانه از مجموع سه کتابخانه توالی یابی شدند که از این بین پنجاه همسانه حاوی ریزماهواره بودند. در نهایت، سی همسانه مناسب طراحی آغازگر بودند؛ از سی آغازگر طراحی شده پس از بهینه سازی در پایان شانزده آغازگر چند شکل بودند. شانزده آغازگر چند شکل در بانک ژن جهانی (ncbi) ثبت و به منظور بررسی کارآیی نشانگرهای طراحی شده روی ژنوتیپ های انتخابی بومادران بررسی شدند. آغازگرهای چند شکل طراحی شده تنوع بین ودرون جمعیت قابل قبولی از خود نشان دادند. تعداد آللها در هر مکان، بین 2 تا 7 آلل با میانگین 2/4 متغیر بود. هتروزیگوسیتی مشاهده شده (ho) بین مقادیر 0 تا 96/0 با میانگین 52/0 و هتروزیگوسیتی مورد انتظار (he) بین مقادیر 07/0 تا 49/0 و با میانگین 39/0 متغیر بود. در این مطالعه، تنوع ژنتیکی بین و درون پنجاه و هفت ژنوتیپ از پنج گونه بومادران با استفاده ازنشانگرaflp نیز بررسی شد. این تکنیک بر اساس روش ووس و همکاران (1995) با تغییرات اندک انجام شد. نه ترکیب آغازگری در مجموع 301 نوار چند شکل در محدوده 500-50 جفت باز و با متوسط درصد چند شکلی %1/96 ایجاد نمودند. میانگین محتوای اطلاعات چند شکلی (pic) در حدود 319/0 بود. نمودار خوشه ای با استفاده از ضریب تشابه جاکارد و الگوریتم upgma ترسیم شد. بر اساس نمودار خوشه‏ای ترسیم شده، پنج گروه اصلی حاصل شد، که مطابق با پنج گونه مورد مطالعه بود.تجزیه به مولفه های اصلی تعدیل شده نیز نتایج تجزیه خوشه ای را تأیید نمود. نتایج نشان داد که سه مولفه اصلی تعدیل شده در مجموع %5/49 کل تنوع را توجیه نمودند. در مجموع، نتایج مطالعات aflp در اکثر موارد با نتایج گیاهشناسی و سیتوژنتیک گزارش شده در بومادران هماهنگی داشت.

اساتید راهنما و مشاور

احمد ارزانی، بدرالدین ابراهیم سید طباطبایی

اسناد مشابه

  • جداسازی، شناسایی و مطالعه تنوع ژنتیکی جدایه‌های قارچ Bipolaris sorokiniana (Sacc.) Shoen. عامل بیماری لکه‌سوختگی گندم با استفاده از نشانگرهای مولکولی

    مقاله۲۰۱۵شیمی آلی و پلیمراسرین آغه میری، رحیم مهرابی، رضا طالبی

    بیماری لکه سوختگی گندم توسط Bipolaris sorokiniana ایجاد شده و در بسیاری از مناطق جهان به عنوان یکی از مهم ترین بیماری های گندم مطرح است. اطلاعات درباره ساختار ژنتیکی بیمارگرها از اهمیت فراوانی برای انتخاب استراتژی مناسب در کنترل بیماری برخوردار می باشد. در این تحقیق از نمونه های

  • جداسازی، شناسایی و مطالعه تنوع ژنتیکی جدایه های قارچ bipolaris sorokiniana (sacc.) shoen. عامل بیماری لکه سوختگی گندم با استفاده از نشانگرهای مولکولی

    مقالهزیست فناوری گیاهان زراعیاسرین آغه میری، دانش آموخته مقطع کارشناسی ارشد گروه میکروبیولوژی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج، سنندج، ایران رحیم مهرابی، استادیار مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران رضا طالبی، استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج، سنندج، ایران

    بیماری لکه سوختگی گندم توسط bipolaris sorokiniana ایجاد شده و در بسیاری از مناطق جهان به عنوان یکی از مهم ترین بیماری های گندم مطرح است. اطلاعات درباره ساختار ژنتیکی بیمارگرها از اهمیت فراوانی برای انتخاب استراتژی مناسب در کنترل بیماری برخوردار می باشد. در این تحقیق از نمونه های

  • جداسازی، شناسایی و مطالعه تنوع ژنتیکی جدایه‌های قارچ Bipolaris sorokiniana (Sacc.) Shoen. عامل بیماری لکه‌سوختگی گندم با استفاده از نشانگرهای مولکولی

    مقاله۲۰۱۵زیست فناوری گیاهان زراعیاسرین آغه میری، رحیم مهرابی، رضا طالبی

    بیماری لکه سوختگی گندم توسط Bipolaris sorokiniana ایجاد شده و در بسیاری از مناطق جهان به عنوان یکی از مهم ترین بیماری های گندم مطرح است. اطلاعات درباره ساختار ژنتیکی بیمارگرها از اهمیت فراوانی برای انتخاب استراتژی مناسب در کنترل بیماری برخوردار می باشد. در این تحقیق از نمونه های

  • ارزیابی تنوع ژنتیکی زیره با استفاده از نشانگرهای ریزماهواره چوچاخ (Eryngium planum)

    مقاله۲۰۱۷فن آوری زیستی در کشاورزیزهرا آهمند، لیلا فهمیده، بهمن فاضلی نسب

    گیاهان دارویی اهمیت خاصی در تأمین بهداشت و سلامتی جوامع از لحاظ درمان و پیشگیری از بیماری‌ها دارند در این میان گیاه دارویی زیره (سیاه و سبز) در جایگاه خاصی قرار گرفته است. تعیین فاصله ژنتیکی بین دو گروه (10 جمعیت) زیره سبز و سیاه براساس نشانگرهای SSR، هدف این تحقیق می‌باشد. در زی

  • بررسی تنوع ژنتیکی گیاه گزنهnettele) ) در بخش مرکزی مازندران با استفاده ازنشانگر مولکولی rapd

    مقالهمجله تازه های بیوتکنولوژی سلولی - مولکولیغلامرضا بخشی خانیکی، gholamreza bakhshi khaniki department of biology and microbiology, islamic azad university, parand branch ,tehran, iranگروه زیست شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد پرند، تهران ، ایران معصومه علی نژاد، masoumeh ali nejad tehran payame noor university, tehran – iranگروه زیست شناسی علوم گیاهی دانشگاه پیام نور تهران، تهران ، ایران سید کمال کاظمی تبار، syed kamal kazemitabar department of agriculture, university of mazandaran, sari– iranگروه کشاورزی دانشگاه مازندران، ساری ، ایران رحمان حمیدی

    سابقه و هدف: گزنه با نام علمی dioica urticaبه عنوان یکی از گیاهان دارویی جهت درمان بسیاری از بیماری ها به کار می رود. این گیاه در درمان بیماری های گوارشی بکار رفته، هم چنین اثر ضد حساسیتی داشته و کاهنده میزان قند خون و فشار خون می باشد. به دلیل اهمیت مواد موثره گیاهان دارویی در ز

  • بررسی تنوع ژنتیکی گیاه گزنهNettele) ) در بخش مرکزی مازندران با استفاده ازنشانگر مولکولی RAPD

    مقاله۲۰۱۷مجله تازه های بیوتکنولوژی سلولی - مولکولیغلامرضا بخشی خانیکی، معصومه علی نژاد، سید کمال کاظمی تبار، رحمان حمیدی

    سابقه و هدف: گزنه با نام علمی dioica Urticaبه عنوان یکی از گیاهان دارویی جهت درمان بسیاری از بیماری ها به کار می رود. این گیاه در درمان بیماری های گوارشی بکار رفته، هم چنین اثر ضد حساسیتی داشته و کاهنده میزان قند خون و فشار خون می باشد. به دلیل اهمیت مواد موثره گیاهان دارویی در ز