بررسی استفاده از الگوی زوآرت در ترجمه رمان ها از انگلیسی به فارسی

یکی از مفاهیم بحث برانگیز در حیطه مطالعات ترجمه، تبدیل در ترجمه است. مطالعه اخیر در نظر دارد فراوانی استفاده از تبدیل های مدولاسیون و جهش در ترجمه رمان ها از انگلیسی به فارسی از دیدگاه لوون زوآرت بررسی کند. با این نظر که فقط دو نوع از تبدیل ها مورد مطالعه قرار گرفته اند: مدولاسیون (سبکی و معنایی) ، جهش (حذف، اضافه و تغییر معنایی). پیکره این مطالعه دو رمان انگلیسی به نام های جین ایراز شارلوت برونته و خانم دالوی از ویرجینییا و ولف و دو ترجمه از هر کدام از آنها است. صدو هفتاد بن ترجمه (transeme) منتخب که به طور اتفاقی از هر کدام از رمان ها تعیین و با سیصد و چهل بن ترجمه ترجمه شده فارسی مقایسه شدند. برای اثبات پایایی داده ها در این تحقیق از سه مترجم مجرب برای کدگذاری (inter coeder reliability) بن ترجمه ها استفاده شد. با توجه به بن ترجمه و سربن ترجمه های متن مبدا و مقصد، فراوانی تبدیل ها، مدولاسیون (سبکی و معنایی) و جهش (حذف، اضافه و تغییر معنایی) محاسبه شدند. توافق نود درصدی، نتیجه متقاعد کننده آماری بوده است. قسمت هایی که تبدیل صورت نگرفته نیز شمارش شده اند. تحلیل داده ها نشان داد که تبدیل های استفاده شده در جین ایر ترجمه افشار نسبت به ترجمه بهرامی حران بیشتر است. به طور مشابه، در خانم دالوی هم کیهان نسبت به طاهری از تبدیل های بیش تری استفاده کرده است. به طور کلی این طور می توان گفت که مترجمین ایرانی تقریباً نیمی از انتقال متن اصلی را با تبدیل ها انجام می دهند که جهش از بیشترین بسامد برخوردار است.