تحولات فرهنگی- مذهبی سراوان در دو قرن اخیر

نقش علماء اهل سنت حنفی در تحولات سیاسی مناطق سرحدی شرق ایران و شبه قاره هند امری انکار ناپذیر است. بیشترین سهم این نقش آفرینی بر عهده مکتب دیوبند است. پس از فراگیر شدن این مکتب در میان جامعه اهل سنت، مسلمانان حنفی مذهب بیشترین تاثیر را از آن پذیرفتند. همجواری شهرستان سراوان با شبه قاره هند و تاثیرپذیری از سرزمین های شرق ایران موجب شده است تا سراوان منشاء تحولات فرهنگی متکی بر تصوف بشمار اید. وجود مدارس دینی و مذهبی متاثر از افغانستان و هندوستان، سراوان را به عنوان پایگاه مهم تصوف در اعصار گذشته معرفی کرده است. نسج مکتب دیوبند در سراوان از هشتادسال پیش تا کنون منشاء تحولات فرهنگی گسترده ای در شرق ایران شده است. ظهور مکاتب مختلفی چون بریلوی، جماعت تبلیغ، مودودی، اخوان المسلمین و سلفیت در این شهرستان موید رشد فعالیت مذهبی در این منطقه است. نظر به تنوع فرق و مذاهب اسلامی در سراوان آنچه مقرر است دراین تحقیق بدان پرداخته شود، بررسی وضعیت تحولات فرهنگی- مذهبی سراوان در دویست سال گذشته است و نیز یافت عوامل موثر بر این تحولات سیاسی – فرهنگی و واکاوی نقش علمای مسلمان در رشد و تنوع فرق فرهنگی- مذهبی سراوان، موثرترین روش مطالعه این سوالات و تبویب یافته ها و نتایج تحقیق، روش توصیفی تحلیلی مبتنی بر منابع، اسناد و داده های شفاهی از طریق مصاحبه است.