رابطه ی عقل و ایمان از دیدگاه توماس آکویناس و آیت الله جوادی آملی

پژوهش حاضر به منظور ارائه و تطبیق دیدگاه آیت الله جوادی آملی و توماس اکویناس در باب رابطه ی عقل و ایمان تدوین یافته است. با توجه به اهمیت مسأله ی عقل و ایمان و ارتباط و پیوند این دو، به عنوان ابزاری برای رسیدن به حقیقت و سعادت انسانی از دیدگاه استاد جوادی آملی و اکویناس، این پژوهش در نظر دارد که به ارائه و تطبیق دیدگاه این دو فیلسوف اسلامی و مسیحی در باب رابطه عقل و ایمان بپردازد. برای این منظور بعد از بیان معنی لغوی و اصطلاحی عقل و ایمان و نگاهی به تاریخچه بحث عقل و ایمان در اسلام و مسیحیت، ضمن ارائه ی آراء و نظرات جوادی آملی و اکویناس به تطبیق دیدگاه آن دو فیلسوف درباره ی ایمان و اقسام آن، متعلّق ایمان، عقل و محدودیت آن و رابطه ی عقل و ایمان پرداخته شده است. مباحث مطرح شده در این رساله روشن می سازد که از دیدگاه هر دو فیلسوف بین عقل و ایمان سازگاری و هماهنگی وجود دارد. هر دو متفکر ضمن ارزش گذاری بر عقل، به محدودیت آن اذعان دارند و معتقدند که عقل انسان بدون یاری و کمک وحی نمی تواند انسان را به حقیقت و سعادت نهایی برساند. رابطه ی عقل و ایمان در اندیشه اکویناس با تفکیک قلمرو عقل و ایمان از یکدیگر تبیین می شود و عقل و ایمان را دو راه مستقل برای درک حقیقت می داند؛ اما آیت الله جوادی قائل به رابطه ی دو طرفه بین عقل و دین است و معتقد است که عقل در کنار نقل و همتای آن است و می تواند از منابع معرفتی و اثباتی دین باشد.