پایان‌نامه

بررسی تهذیب نفس و روش خودسازی از منظر امام خمینی (ره)

چکیده

چکیده تهذیب و تزکی? نفس، ازجایگاه مهمّی دراسلام برخورداراست، تا آن جا که قرآن یکی از اهداف اصلی رسالت پیامبر(ص)ودیگرپیامبران الهی را تعلیم وتزکی? نفوس برشمرده است . لذا،در اسلام برترین جهاد، جهاد با نفس نامیده شده است.دراندیشه وآثارامام خمینی (ره) نیزتهذیب نفس جایگاه مهمّی را به خوداختصاص داده،و ازجمله مسائل مهمّی است که در تمامی آثاراخلاقی وعرفانی حضرت امام(ره) با حسّاسیتی خاص به آن پرداخته شده است. درمنطق امام خمینی(ره)، ورودبه سیاست وبه دست گرفتن حکومت، هدف اساسی نیست،بلکه هدف آرمانی ومهم تربیت وهدایت انسان درسیرازعالم خاک تاملکوت اعلی،خودسازی وتهذیب نفس است.امام خمینی(ره)،ضمن تأکیدبرتقدّم تزکیه برتعلیم وتعلّم، تهذیب و مبارزه با هواهای نفس را «در رأس هم? امور» دانسته وعدم خودسازی انسان را زمینه ساز فساد درجامعه می دانند.ایشان ،شرط اساسی موفّقیت وپیشرفت جوامع اسلامی درعرصه های مختلف ومصونیت آن ها ازتوطئه های دشمنان رادرگروخودسازی وتهذیب نفس می دانند. ازمهم ترین مراحل وروش های خودسازی وتهذیب نفس ازمنظرامام خمینی(ره)، تفکّر،بیداری وانگیز? الهی،عزم واراده ،مشارطه، مراقبه، محاسبه،معاتبه، خالص کردن انگیزه هاواعمال برای خدا، را می توان نام برد.حضرت امام (ره)،غفلت ازگناه وکوچک شمردن آن،حبّ نفس، غفلت ازخودوعیب جوئی ازدیگران،علم بدون ایمان، لذّت گرایی ، خودباختگی ونسیان آخرت راازموانع مهمّ خودسازی وتهذیب نفس بشرمی دانند. ایشان ، بهترین زمان خودسازی و تهذیب نفس را هنگام جوانی می دانندوبراهمّیت این دوران درپرداختن به تهذیب نفس وخودسازی تأکید وافر دارند. حضرت امام(ره)، تمام گرفتاری های جهان بشریّت وجوامع اسلامی را ناشی از مسئل? عدم تزکیه و زنده بودن هواهای نفسانی دانسته،وتنها راه رسیدن به رستگاری به عنوان هدف متعالی زندگی را، باحرکت درمسیرخودسازی ،تهذیب نفس وعمل به دستورات الهی ،میسّرمی دانند.ازدیدگاه ایشان، تهذیب و تزکی? نفس ازعوامل بسیار مهمّ زمینه سازو تحقّق حکومت اسلامی می باشد. واژه های کلیدی: تهذیب نفس، خودسازی، امام خمینی(ره)، جهاداکبر، عزّت نفس

اساتید راهنما و مشاور

کمال خواجه پور بنادکی، ابوالقاسم عاصی مذنب

اسناد مشابه

  • تجرد و فوق تجرد ( نفس ناطقه از منظر امام خمینی(س) و ملاصدرا)

    مقاله۲۰۰۸متین (امام خمینی و انقلاب اسلامی)عطیه زندیه

    بحث از تجرد نفس انسانی یکی از مهم‌ترین مباحث در انسان‌شناسی است. در این نوشتار، این مقوله از دیدگاه مؤسس حکمت متعالیه، صدرالمتألهین، و یکی از پیروان مکتب فلسفی او، امام خمینی، مورد بحث قرار گرفته است. نویسنده پس از ذکر مباحث مقدماتی، براهین تجرد نفس را در دو حوزة «براهین عقلی» (د

  • بررسی مقام اول نفس یا منزل مُلک، از منظر امام خمینی (ره)

    مقاله۲۰۲۵معرفت و بصيرت اسلاميموسی رحیمی نژاد، مریم بختیار، علی یار حسینی، Musa Rahiminejad

    در پژوهش حاضر که با هدف بررسی مقام اول نفس یا منزل مُلک) از منظر امام خمینی (ره) و با روش توصیفی – تحلیلی، تفسیر کاملتر و شفافتر موضوع مذکور مورد بررسی قرار گرفته است و از تبیین و تحلیل مطالب صورت گرفته چنین نتیجه گیری شد که نفس بذاته واحد است و هر فردی واجد یک نفس است؛ ولی چون ن

  • راه‌های مبارزه با مقام اول نفس یا منزل مُلک، از منظر امام خمینی (ره)

    مقاله۲۰۲۵معرفت و بصيرت اسلاميموسی رحیمی نژاد، مریم بختیار، علی یار حسینی، Mosa Rahiminezhad

    هدف از پژوهش حاضر بررسی راه‌های مبارزه با مقام اول نفس یا منزل مُلک، از منظر امام خمینی (ره) هست. روش کار در این پژوهش توصیفی-تحلیلی و روش جمع‌آوری اطلاعات به‌صورت کتابخانه‌ای هست. بررسی‌ها نشان داد مهار مقام اول نفس که غالباً تحت تسلط قوه وهمیه است در مراقبت رفتار و گفتار تجلّی

  • بررسی تطبیقی نفس انسان از دیدگاه امام خمینی و غزالی

    مقاله۲۰۰۸متین (امام خمینی و انقلاب اسلامی)محمد منصورنژاد

    نوشتار حاضر، بررسی تطبیقی بحث «نفس» از دیدگاه امام خمینی و غزالی را به عنوان یکی از مبانی انسان شناسی اندیشة سیاسی این دو اندیشمند احیاگر برعهده دارد. مباحث این مقاله دربارة مدلل نمودن این فرضیه است که: «در حالی که اندیشه سیاسی غزالی در پارادایم اندیشه سیاسی سنّتی تحلیل‌پذیر است،

  • تحلیل محتوای زبانشناختی ویژگی‌های «صلح» از منظر امام خمینی

    مقاله۲۰۲۰فصلنامه سیاست های متعالیهسید عبدالمجید طباطبایی لطفی، طاهره قاسمی، عصمت السادات طباطبایی لطفی

    هدف پژوهش حاضر تحلیل محتوا‌ی زبانشناختی ویژگی‌های صلح از دیدگاه امام خمینی بود و تلاش کرد تا با مقابله‌داده‌ها با شاخص‌های ایجابی و سلبی پیشنهادی گالتونگ، خوانشی مبتنی بر تحلیل محتوای زبانشناختی از مفهوم صلح در اندیشه امام خمینی ارائه دهد. در این راستا، پس از استخراج 120 جمله با

  • بازخوانیِ گفتمان اسلام سیاسیِ افغانستان از منظر امام خمینی (ره) (1989-1979م.)

    مقاله۲۰۱۸پژوهشنامه انقلاب اسلامیمهدی نجف زاده، ناصر یوسف زهی

    ایران و افغانستان نقش مهمّی در احیاء و اشاعه‌ی گفتمان اسلام سیاسی از دهه‌ی 1980م. تاکنون داشته‌اند. انقلاب اسلامی ایران، یکی از نقاط عطف گفتمان اسلام سیاسی بود و پس از آن، افغانستان با شکست‌دادن شوروی (1988م.) به نقطه‌ی قوّتی برای اشاعه‌ی‌فرامنطقه‌ای گفتمان مذکور مبدّل شد. طی سال