تحول اندیشه سیاسی اقوام آریایی در نجد ایران ( مطالعه تطبیقی ریگ ودا، گاهان و سنگ نبشته بغستان)

اندیشه سیاسی افکاری است که در مورد چگونگی سامان سیاسی حیات انسانی ابراز شده است. تا آنجا که می تواند برای پژوهش های نظری «سیاست» اهمیت داشته باشد، شکل گیری هیچ نظام سیاسی در طول تاریخ بی نیاز از اندیشه سیاسی نبوده است. به موازات آنچه در پژوهش های تاریخی- تطبیقی در رابطه با تحول زبان، فرهنگ و باورهای اقوام آریایی آمده است، بررسی تحول اندیشه سیاسی اقوام آریایی از دوران کهن تا دوران باستان در نجد ایران مورد توجه این پژوهش بوده است. این بررسی در حالی که می تواند در فهم مرحله ای از تفکر انسانی در مورد سامان سیاسی مفید بوده باشد، از سویی دیگر می تواند ما را در کشف خاستگاه های اندیشه سیاسی در ایران یاری رساند. بررسی اندیشه سیاسی اقوام آریایی در دوران کهن بر پایه ریگ ودا، در آستانه مهاجرت بر پایه گاهان و در نجد ایران بر پایه سنگ نبشته بغستان نشان دهنده گذار از سامان قبیله ای با فرمانروایی شاه- دین مردان به یک سامان شاهنشاهی با فرمانروایی مطلقه و خدایگانی شاه-جنگاوران می باشد. این گذار با از سر گذراندن بحران-هایی در آستانه مهاجرت و بنا بر تأثیراتی که از سامان های سیاسی بومی نجد ایران (مانند شاهنشاهی عیلام) گرفته بودند انجام شده است. همچنین فرمانروایی و سامان سیاسی آریایی ها به موازات فرمانروایی و سامان خدایان شان، و بنا بر جهانبینی و سعادت شناسی آنها مشروعیت یافته بود.