سیاست و مصرف رسانه های اجتماعی مجازی در ایران: چالش ها، فرصت ها و تبیین یک مدل پیشنهادی

این پژوهش با هدف بررسی شیوه های سیاست گذاری و مصرف رسانه های اجتماعی مجازی، به بررسی چالش های موجود در حوزه تصمیم گیری برای مصرف این رسانه ها در ایران می پردازد. مسأله مورد بررسی، تعارض میان پارادایم های ذهنی سیاست گذاران و نوع مصرف کاربران این رسانه هاست که به ارائه یک مدل پیشنهادی برای بهبود وضعیت موجود، منتهی می شود؛ در بخش ادبیات نظری، ضمنِ مروری بر تاریخچه، ماهیت و زمینه های شکل گیری انواع رسانه ها / شبکه های اجتماعی مجازی و ویژگی کاربران آنها، سه مدل متمایز از سیاست های رسانه ای مهم دولت ها از دیدگاه مانوئل کاستلز تشریح شده است. پس از آن، سیاست های مبتنی بر شبکه اینترنت با تمرکز بر رسانه های اجتماعی، در نهادهای مختلف سیاست گذاری در ایران دنبال می گردد. چارچوب مفهومی این پژوهش، برگرفته از چهار سویه مسأله محور، یعنی «جامعه»، «فنآوری»، «کاربران» و «سیاست گذاران» بر اساس مضامین استخراج شده از نظریه های پیشین و تجربه های عملی پژوهشگر است که از این رو، ضمن استخراج مباحث کلیدی، سنت مطالعات کیفی را دنبال کرده است. مطالع? پیشینه های پژوهشی فراوان و انتخاب و «مرور سیستماتیک» 19 پژوهش مرتبط با مصرف کاربران رسانه های اجتماعی مجازی در ایران در بخش نخست، و انجام 20 «مصاحب? نیمه ساخت یافته» با مهمترین سیاست گذاران فضای مجازی و رسانه های اجتماعی کشور در بخش دوم، از حیث روش شناسی، داده های اصلی این پژوهش را تشکیل داده اند؛ امتزاج یافته های حاصل از مرور سیستماتیک پژوهش های منتخب، با پیاده سازی و تحلیل مصاحبه ها در نرم افزار تحلیل داده های کیفی مکس کیودا، ضمن کدگذاری اولیه، محوری و گزینشی، معطوف به ارائه یک مدل پیشنهادی برای سیاست گذاری در این حوزه شده است؛ یافته های این پژوهش نشان می دهند که نوع نگاه سیاست گذاران به رسانه های اجتماعی در کشور، با نحوه استفاد? کاربران از آن، لزوماً در تعارض قرار ندارد، اما ناکارآمدی ساختارهای موجود، جدی نگرفتن ابزارهای قانونی، مدیریتی یا کنترلی و نیز پراکندگی شیوه های تصمیم گیری، چالش های فراوانی را برای سیاست گذاری رسانه های اجتماعی به دنبال داشته، که همگرایی و هم افزایی میان نهادهای تصمیم ساز را بسیار دشوار کرده است؛