تهیه سدیم و پتاسیم لیگنوسولفونات از پساب کارخانجات کاغذسازی به عنوان افزودنی کاهش دهنده مقدار آب در سیمان چاه نفت

کاهش دهنده‏های مصرف آب برای تولید دوغاب سیمان با ویسکوزیته‏ی مشخص، ترکیباتی هستند که به عنوان افزودنی بسیار مهم در سیمان چاه نفت معرفی می‏شوند. یکی از پرکاربردترین این ترکیبات لیگنوسولفونات می‏باشد. لیگنوسولفونات یک آنیون آلی است که با یون‏های مخالف متعددی وجود دارد. برای تهیه‏ی لیگنوسولفونات، از پساب کارخانجات کاغذسازی موسوم به لیکور سیاه استفاده می‏شود. لیکور سیاه حاوی مقدار فراوانی لیگنین است. لیگنین که بعد از سلولز فراوان‏ترین بسپار زیستی به شمار می آید، ماده‏ی اولیه برای تولید لیگنوسولفونات می‏باشد. در این پروژه برای تهیه‏ی سدیم لیگنوسولفونات و پتاسیم لیگنوسولفونات از پساب صنعتی کارخانجات کاغذسازی پارس و چوکا استفاده شد. برای تهیه این ترکیبات ابتدا لیگنین از لیکور سیاه توسط کاهش ph جداسازی شد. در ادامه لیگنین پس از واکنش با سدیم ‏بی‏سولفیت و پتاسیم بی‏سولفیت در محیط آبی و تحت شرایط تقطیر برگشتی به سدیم لیگنوسولفونات و پتاسیم لیگنوسولفونات تبدیل شد. ترکیبات تهیه شده از پساب دو کارخانه، آب مصرف شده در تولید دوغاب را به مقدار % 15-66/11 کاهش می‏دهند و همچنین استحکام تراکمی سنگ سیمان چاه نفت را 5/1-3/1 برابر افزایش می‏دهند.