بررسی وضع تغذیه دانش آموزان دبستانی و عوامل مؤثر برآن شهر شاهرود در سال ۸۳
چکیده
سابقه و هدف: کودکان به مناسبت ویژگی های خاص این دوران کاملاً آسیب پذیر هستند و اطلاع یافتن از وضع تغذیه دانش آموزان سبب برنامه ریزی بهتر در بخش آموزش و پرورش و سیاست گذاری های بهداشتی خواهد شد. تغذیه صحیح و سالم در یادگیری مؤثر است و باعث رشد تحصیلی و افزایش بازدهی در سرمایه گذاری آموزشی و در نهایت بهره وری ملی می شود. وضع تغذیه کودکان دبستانی 12-6 ساله شهر شاهرود و برخی عوامل مؤثر بر آن مورد بررسی قرار گرفت. مواد و روش ها: این تحقیق یک مطالعه مقطعی (توصیفی- تحلیلی) است که در آن تعداد 630 دانش آموز به صورت خوشه ای دو مرحله ای از 30 مدرسه ابتدایی (18 مدرسه پسرانه و 12 مدرسه دخترانه) جهت بررسی انتخاب شدند. جهت تعیین وضع تغذیه، شاخص های وزن برای سن w/a، نشان دهنده وضع تغذیه زمان حال و گذشته؛ قد برای سن h/a، نشان دهنده وضع تغذیه زمان گذشته و وزن برای قد w/h، نشان دهنده وضع تغذیه زمان حال کودکان محاسبه و با استاندارد nchs(national center for health statics) مقایسه گردید. وضع تغذیه زیر دو انحراف معیار به عنوان سوء تغذیه و بیش تر یا مساوی دو انحراف معیار، طبیعی در نظر گرفته شد. برای ورود اطلاعات به کامپیوتر و تجزیه و تحلیل آن ها از نرم افزارهای spss و epi-info استفاده شد. جهت تعیین ارتباط و مقایسه وضع تغذیه با متغیرهای مستقل از آزمون کای دو استفاده گردید. یافته ها: یافته های این بررسی شیوع سوء تغذیه در رابطه با شاخص های w/a، h/a و w/h به ترتیب 5/6، 1/8 و 9/5 درصد را نشان داد. در رابطه با شاخص های w/a، h/a و w/h شیوع سوء تغذیه در کودکانی که مادران بی سواد و پدرانی با تحصیلات پایین داشتند، به طور معنی داری بیش تر از بقیه کودکان بود. هم چنین وضعیت اشتغال مادر بر هر سه نمایه و اشتغال پدر با سوء تغذیه زمان حال ارتباط معنی داری مشاهده گردید. شیوع سوء تغذیه در رابطه با هر سه شاخص در دانش آموزان مدارس دولتی به طور معنی داری بیش تر از دانش آموزان در مدارس غیرانتفاعی بود. نتیجه گیری: با توجه به یافته های پژوهش بیش ترین میزان سوء تغذیه از نوع سوء تغذیه مزمن می باشد. تغذیه دوران گذشته بر روی وضعیت تغذیه کودکان، نقش مهمی را ایفا نموده است و تحصیلات والدین و شغل آن ها و نوع مدرسه در ایجاد این سوء تغذیه مؤثر است. به هر حال جهت کاهش میزان سوءتغذیه، آموزش صحیح تغذیه در مدارس به دانش آموزان و به خصوص والدین آن ها راه حل مناسبی جهت رفع این مشکل بهداشتی است.