مقاله

بررسی اثرات تزریق آگونیست و آنتاگونیست گلوکوکورتیکویید در ناحیه پشتی هیپوکمپ بر ذخیره حافظه فضایی در مدل یادگیری احترازی مکانی

عباسعلی وفایی، a. a. vafaei dept. of neurophys iology of memory. institute of physiology. prague. czeeh republ icجمهوری چک، انستیتو فیزیولوژی پراگ، بخش نروفیزیولوژی حافظه علی رشیدی پور، a. rashidy-pour dept. of physiotogy. isfahan and scmnan univcrxitlcs of ~ lc d i ca l sciences. iranدانشگاههای علوم پزشکی سمنان و اصفهان، بخش فیزیولوژی محمدرضا شریفی، m. r. shariffi dept. of physiotogy. isfahan and scmnan univcrxitlcs of ~ lc d i ca l sciences. iranدانشگاههای علوم پزشکی سمنان و اصفهان، بخش فیزیولوژی جان بورش، j. buresh dept. of neurophys iology of memory. institute of physiology. prague. czeeh republ icجمهوری چک، انستیتو فیزیولوژی پراگ، بخش نروفیزیولوژی حافظه

چکیده

سابقه و هدف: شواهد زیادی نشان می دهند که گلوکوکورتیکوئیدهای مترشحه از قشر غده فوق کلیه در طی حالات هیجانی بر ذخیره حافظه اثر می گذارند. وجود گیرنده های گلوکوکورتیکوئید با تراکم بالا در ناحیه پشتی هیپوکمپ احتمال نقش آن در ذخیره حافظه، در این ناحیه مطرح می سازد. هدف این تحقیق بررسی اثر تعدیل فعالیت گیرنده گلوکوکورتیکوئید در ناحیه پشتی هیپوکمپ بر ذخیره حافظه فضایی و تثبیت اطلاعات تازه آموخته شده در مدل یادگیری احترازی مکانی است. مواد و روش ها: موش های نر نژاد لانگ ایوانز (long-evans) با وزن 280 تا 320 گرم در این مطالعه استفاده شدند. ابتدا به صورت دو طرفه روی ناحیه پشتی هیپوکمپ کانول راهنما قرار داده شد. یک هفته بعد، موش تحت یادگیری فضایی مدل احترازی مکانی آموزش داده شد. در طی آموزش (30 دقیقه) در دستگاه احترازی مکانی، حیوان یاد می گرفت که با کمک اشیا اطراف مکان دریافت شوک (ناحیه منع شده) را شناسایی کند و از ورود به آن خودداری کند. بلافاصله و در زمان های 60 و 120 دقیقه بعد از آموزش، دگزامتازون 0.1 میکروگرم و در 0.6 (3 میکرولیتر به ازای هر طرف) به عنوان آگونیست و یا ru38486 با (3 نانوگرم در 0.6 میکرولیتر به ازای هر طرف) به عنوان آنتاگونیست گیرنده گلوکوکورتیکوئید به صورت دو طرفه داخل هسته فوق تزریق شد. بیست و چهار ساعت بعد از آموزش، میزان حافظه فضایی موش برای احتراز کردن از مکان شوک ارزیابی شد. این ارزیابی در یک دوره 30 دقیقه ای با کمک دو ملاک مدت زمانی که طول می کشید تا حیوان برای بار اول وارد ناحیه منع شده (شوک) شود و تعداد دفعات ورود به ناحیه منع شده اندازه گیری شد. یافته ها: نتایج نشان می دهد که تزریق آگونیست گلوکوکورتیکوئید بلافاصله و تا 60 دقیقه پس از اکتساب یادگیری، به طور قابل توجهی ذخیره حافظه فضایی را افزایش داده است (p<0.01). برعکس، تزریق آنتاگونیست گلوکوکورتیکوئید به طور معنی دار ذخیره حافظه فضایی را کاهش داده است (p<0.01). تزریق داروها 120 دقیقه بعد از آموزش اثر معنی داری بر ذخیره حافظه فضایی نداشت. نتیجه گیری: یافته های فوق نشان می دهد که ناحیه پشتی هیپوکمپ و فعال شدن گیرنده های گلوکوکورتیکوئید در این ناحیه نقش مهمی در تعدیل ذخیره اطلاعات تازه آموخته شده فضایی مربوط به حوادث هیجانی حداقل تا 60 دقیقه بعد از آموزش به دنبال رخداد حادثه را دارند.

اسناد مشابه