مقایسه اثربخشی دو دهان شویه ایرشای ضدعفونی کننده و ضدپلاک با کلرهگزیدین بر روی فلور میکروبی دهان
چکیده
مقایسه اثربخشی دو دهان شویه ایرشای ضدعفونی کننده و ضدپلاک با کلرهگزیدین بر روی فلور میکروبی دهان دکتر بهزاد هوشمند* - دکتر رسول یوسفی**- دکتر زهرا خاموردی*** *- استادیار گروه پریودنتولوژی دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی همدان. **- دانشیار گروه میکروبیولوژی دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی همدان. ***- استادیار گروه آموزشی ترمیمی دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی همدان. چکیده زمینه و هدف: کاربرد دهان شویهها جهت کنترل پلاک و جلوگیری از تجمع آن بر روی دندان و سطوح لثهایی مجاور جایگاه ویژهای دارد. در این مطالعه به مقایسه تاثیرات دهان شویه کلرهگزیدین (chx) و ایرشا ضدعفونی کننده و ایرشا ضدپلاک بر روی میکروارگانیسمهای مهم هوازی که عامل تشکیل پلاک و بیماریهای پریودنتال و پوسیدگی پرداخته شده است. روش بررسی: در این مطالعه آزمایشگاهی اثربخشی دهان شویههای تولید ایران، شامل: ایرشا (irsha) سبز رنگ (ضدپلاک و جرم دندان) و ایرشا زردرنگ (ضدعفونی کننده)و کلرهگزیدین 2/0% (chx) بر روی تعدادی از میکروب های هوازی فلور دهان مورد بررسی قرار گرفت. آزمایشات به روش انتشار (diffusion) انجام شد. یعنی پس از جداسازی میکروب ها و قرار دادن هر یک از آنها در محیط رشد اختصاصی خود blood agar) و یا(muler hintone آنها را آنکوبه کرده و پس از آنکه هر یک از محیطهای رشد، پر از باکتری شده و هیچ فضای خالی باقی نماند، دیسکهای کاغذی به قطر شش میلی متر که آغشته به یک نوع دهان شویه بود را به تعداد چهار بار در محیط رشد، برای هر یک از میکروب ها قرار داده و بعد از 24-48 ساعت اقدام به اندازهگیری قطر هاله عدم رشد (inhibition zone) شد. این عمل برای هر یک از دهان شویهها و هر یک از میکروب ها انجام گردید. داده های جمع آوری شده تحت برنامه spss نسخه دهم مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت و آزمون مورد استفاده برای مقایسه گروههاone-way anova و برای مقایسه های دو به دوییtukey hsd بود. یافتهها: براساس نتایج بدست آمده از این مطالعه ایرشا ضدپلاک در کنترل عفونتها و یا کلنیهایی که به صورت غالب و به ترتیب اثرگذاری بر لاکتوباسیلوس (lactobacillus) و نیسریا (neisseria)، اس. سالیواریوس (s. salivarius)، اس. ویریدانس (s. viridans) و اس. موتانس ((s. mutans تشکیل شده، مفید واقع شده و بر دیگر باکتری ها بیاثر است. ایرشا ضدعفونی کننده بر هوازیهای مورد نظر بیاثر می باشد. کلرهگزیدین: در کنترل عفونتهای پیچیده متشکل از تمامی هوازیهای مورد مطالعه موثر بوده اما بیشترین اثر را بر لاکتوباسیلوس اس اپیدرمیدیس اعمال کرده و بعد از آن، به ترتیب اثر، بر اس اورئوس، سی دیفترویید، بروندیموناس، اس نیسیریا، اس سالیواریوس، اس موتانس، پی اوروجینوسا و در نهایت اس. ویریدانس اثرات خوب تا متوسطی اعمال میکند. نتیجهگیری: کلرهگزیدین در این غلظت در مقایسه با دهان شویههای رایج مورد مطالعه در این مطالعه به غیر از چند مورد خاص عامل ضدمیکروبی بسیار قویتری بوده و طیف جامعتری از میکروب ها را تحت تاثیر قرار میدهد. کلید واژهها: کلرهگزیدین - ایرشا – دهان شویه - پلاک - باکتریهای دهان