پهنه بندی پتانسیل آلودگی آب زیرزمینی آبخوان دشت مرند به روش avi و مدل های drastic در محیط gis
چکیده
چکیده این تحقیق با هدف پهنهبندی آسیبپذیری آبخوان مرند با استفاده از روشهای drastic، avi و مقایسه پهنه بندی در سه روش مذکور انجام شده است. روش drastic از ترکیب هفت مشخصه هیدروژئولوژیک قابل اندازهگیری و مؤثر در انتقال آلودگی به آبهای زیرزمینی تشکیل شده است. روش aviنیز دارای دو مشخصه است. نتایج حاصل از روش drastic تقریباً کاملترین شاخص برای ارزیابی میزان آسیبپذیری آبهای زیرزمینی است که محدوده آسیبپذیری متوسط را 4/50 درصد، زیاد را 9/32 و خیلی زیاد را 7/16 درصد برای آبخوان دشت مرند برآورد کرده است. نتایج روش avi نیز نشان می دهد که آبخوان دارای آسیب پذیری متوسط، زیاد و خیلی زیاد بهترتیب با 13/39، 5/6 و 37/54درصد می باشد. همچنین در هر دو روش، میزان آسیب پذیری در قسمت های شرق، جنوب شرقی و شمال شرقی دشت بیشتر از بخش های مرکزی و غربی دشت است ولی حدود گسترش محدودههای آسیبپذیری متفاوت است. مدل drastic بهطور دقیق تری محدوده های مختلف آسیبپذیری را مشخص کرده است. دلیل آن مشخصههای بیشتر و وزندهی متفاوت مشخصهها براساس نقش آنها در تعیین آلودگی است. purpose of this study is zoning of marand aquifer vulnerability mapping using drastic, avi and methods and comparing their susceptibility adopted from these methods. the drastic method is a combination of seven measurable hydro-geological characteristics that are effective on transportation of contaminant into groundwater. the gods and avi methods combine four and have two properties respectively. the drastic method results is the most complete index for assessing groundwater vulnerability, which has been estimated the vulnerability for the study area as moderate 50.4 percent, high 32.9 percent and very high16.7 percent. the gods method results suggest three classes for the marand aquifer vulnerability including moderate, high and very high with 43.8, 5.16 and 51.04 percent, respectively. also the avi method results indicate that the aquifer has a vulnerability of moderate, high and very high with 39.13, 6.5 and 54.37 percent, respectively. in all three methods, the degree of vulnerability in the east, southeast and northeast parts of the pain is more than the central and western parts of the pain. drastic model is determined the vulnerability areas more accurately due to having more features and different weighting of the features based on their role in pollution. این تحقیق با هدف پهنهبندی آسیبپذیری آبخوان مرند با استفاده از روشهای drastic، gods و avi و مقایسه پهنه بندی در سه روش مذکور انجام شده است. روش drastic از ترکیب هفت مشخصه هیدروژئولوژیک قابل اندازهگیری و مؤثر در انتقال آلودگی به آبهای زیرزمینی تشکیل شده است. روش gods از ترکیب چهار مشخصه و روش aviنیز دارای دو مشخصه است. نتایج حاصل از روش drastic تقریباً کاملترین شاخص برای ارزیابی میزان آسیبپذیری آبهای زیرزمینی است، محدوده آسیبپذیری متوسط را 4/50 درصد، زیاد را 9/32 و خیلی زیاد را 7/16 درصد برآورد کرده است. نتایج روش gods، حاکی از آن است که آبخوان مرند در سه کلاس آسیبپذیری متوسط، زیاد و خیلی زیاد بهترتیب با 8/43درصد، 16/5درصد و 04/51 درصد قرار دارد. نتایج روش avi نیز نشان می دهد که از آبخوان دارای آسیب پذیری متوسط، زیاد و خیلی زیاد بهترتیب با 13/39، 5/6 و 37/54درصد می باشد. همچنین در هر سه آبهای زیزمینی، آسیب پذیری، دشت روش، میزان آسیب پذیری در قسمت های شرق، جنوب شرقی و شمال شرقی دشت بیشتر از بخش های مرکزی و غربی دشت است ولی حدود گسترش محدودههای آسیبپذیری متفاوت است و مدل drastic بهطور دقیقتری محدودههای مختلف آسیبپذیری را مشخص کرده است. دلیل آن مشخصههای بیشتر و وزندهی متفاوت مشخصهها براساس نقش آنها در تعیین آلودگی است.