بررسی توانائی تمایز سلولهای بنیادین عصبی مغز موش بالغ در مقایسه با جنین موش به سلولهای اندوتلیال

فردین فتحی، fardin fathi anatomy dept., kdrc, kurdistan university of medical sciences, sanandaj, iranگروه علوم تشریح ، دانشگاه علوم پزشکی کردستان،، kdrc، سنندج، ایران عباس جعفری کرمانی، abas jafari kermani master of genetic, genetic dept., tarbiat modares universityکارشناس ارشد ژنتیک، دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده علوم پایه، گروه ژنتیک ، تهران، ایران مرتضی ابوذری، morteza abozari anatomy dept., kurdistan university of medical sciences, sanandaj , iranکارشناس ارشد علوم تشریح، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، دانشکده پزشکی، گروه فیزیولوژی ، سنندج، ایران مسعود علاسوند، masoud alasvand physiology depr., kurdistan university of medical sciences, sanandaj, iranگروه فیزیولوژی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، دانشکده پزشکی، آزمایشگاه تحقیقاتی سلولی مولکولی سنندج، ایران صلاح الدین احمدی، salahedin ahmadi physiology dept., kurdistan university of medical sciences, sananda, iranگروه فیزیولوژی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان ، سنندج، ایران محمد جعفر رضائی، mohammad jafar rezaie anatomy dept., kurdistan university of medical sciences, sanandaj, iranگروه آناتومی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران آرش پولادی

چکیده

چکیده زمینه و هدف: سلولهای بنیادی عصبی در نواحی مختلفی از سیستم عصبی مرکزی در حال تکامل و بالغ وجود دارند. این سلولها تمایز نیافته بوده و علاوه بر تجدید خود، قادرند سلولهای عصبی و گلیال را تولید کنند. علاوه بر تولید انواع مختلفی از سلولهای عصبی، سلولهای بنیادی عصبی قادر به تولید سلولهای سایر بافتها نیز می باشند. در این مطالعه سلولهای بنیادی عصبی از مغز جنین و موش بالغ جداسازی شده و توانائی آنها به سلولهای اندوتلیال مورد مطالعه قرار گرفت. روش بررسی: سلولهای بنیادی عصبی از دیواره طرفی بطن طرفی مغز موش بالغ و نیز قشر مغز جنینهای موش جداسازی گردید و در محیط کشتdmem-f12 عاری از سرم و حاوی فاکتورهای رشد bfgfو egfو مکمل b27 کشت داده شدند. جهت القای تمایز، سلولها در محیط کشت حاوی 10 درصد سرم جنین گاوی و دیشهای کشت آغشته به فیبرونکتین کشت داده شدند. از ارزیابیهای ایمونوسیتوشیمی،rt-pcr و tube formation assay جهت ارزیابی سلولهای تمایز یافته استفاده گردید. یافته ها: نتایج مشاهدات انجام شده در این پژوهش نشان داد که کشت سلولهای بنیادی عصبی جنینی در دیشهای آغشته به فیبرونکتین و محیط کشت تمایزی محتوی 10 درصد سرم جنینی گاوی منجر به القای تمایز سلولهای بنیادی عصبی جنینی به سلولهای اندوتلیال می شود. موقعی که سلولهای تمایز یافته به ماتریکس خارج سلولی یا ماتری ژل منتقل شدند ساختارهای شبه مویرگی که از مشخصه های سلولهای اندوتلیال است را تشکیل دادند. نتایج ارزیابیهای ایمونوسیتوشیمی و rt-pcrنشان داد که سلولهای تمایز یافته قادر به جذب لیپوپروتئین با چگالی پائین و بیان ژنهای ‍cd31، ve-cadherin و flk-1 بوده و نیز به bs-1 lectin متصل می شوند. بر خلاف سلولهای بنیادی عصبی جداسازی شده از مغز جنین موش، سلولهای جداسازی شده از مغز موش بالغ به سلولهای اندوتلیال تمایز پیدا نکردند. نتیجه گیری: سلولهای بنیادی عصبی جداسازی شده از مغز جنین موش و مغز موش بالغ در تمایز به سلولهای اندوتلیال رفتار مشابهی را از خود نشان نمی دهند