نقشه پراکنش و تعیین ویژگی های اجتماعی علف های هرز مزارع گندم آبی استان اردبیل
چکیده
جهت شناسایی، تعیین تراکم و غالبیت علف های هرز مزارع گندم آبی در استان اردبیل، بر اساس سطح زیر کشت گندم و مساحت مزارع در کلیه شهرستان های استان اردبیل طی 6 سال زراعی (در سال های 1381 تا 1386) تعداد 76 مزرعه جهت بررسی انتخاب شدند. طبق روش توماس با انداختن کادر، تعداد علف های هرز به تفکیک جنس و گونه در هر کادر در مزارع مورد نظـر مشخص گردیدند. با استفاده از عواملی چون تراکم (در واحد سطح)، فراوانی و یکنواختی هر گونه از علف های هرز روابط آنها به دست آمدند. در هر مزرعه طول و عرض جغرافیایی و ارتفاع از سطح دریا برای مکان مورد اندازه گیری توسط دستگاه gps ثبت شدند. کلیه اطلاعات به دست آمده در قالب یک بانک اطلاعاتی (در محیط access) طراحی گردید و سپس نقشه پراکنش علف های هرز مزارع گندم آبی استان اردبیل تهیه شد. نتایج نشان داد که در مزارع گندم آبی استان اردبیل 61 گونه علف هرز وجـود دارد. پهن برگ های غالب مـزارع گندم آبی استان اردبیل به ترتیب غالبیت شامل: بی تی راخ (l. galium tricornatum)، علف هفت بند (polygonum patulum) و تربچه وحشی (raphanus raphanistrum) بودند. باریک برگ های غالب مزارع گندم آبی استان اردبیل را نیز به ترتیب اهمیت می توان گونه های یولاف وحشی زمستانه (avena ludoviciana)، چاودار (secale cereale) و دم روباهی کشیده (alopecurus myosuroides) دانست. به علاوه، مهم ترین رستنی های مـزاحم قبل از برداشت گنــدم آبی در این استان را پیچک صحـرایی (convolvulus arvensis)،کنـگر وحشی (cirsium arvense) و تلخـه (acroptilon repens) تشکیل می دادند.