اثر فاصله بوته و اندازه غده بذری بر عملکرد و اجزای عملکرد ارقام سیب زمینی
چکیده
به منظور بررسی اثر فاصله کشت و اندازه غده بذری بر عملکرد و اجزای عملکرد ارقام سیب زمینی، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی طی سال‌های83- 1382 در ایستگاه کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی تبریز اجرا شد. فاکتور a ، رقم در دو سطح، فاکتور b، فاصله بوته روی ردیف در دو سطح و فاکتور c قطر غده بذری شامل چهار سطح بود. تجزیه واریانس مرکب برای دو سال نشان داد که اثر متقابل سه جانبه سال * رقم * فاصله بوته برای صفت تعداد ساقه های اصلی معنیدار میباشد که بیانگر رفتار متفاوت رقم و فاصله بوته از نظر صفت فوق در دو سال آزمایش است. همچنین اثر متقابل سال * رقم ، سال * فاصله بوته و سال * اندازه غده بذری برای صفت عملکرد معنیدار بود که حاکی از تفاوت رفتار ارقام از نظر عملکرد در سال‌های آزمایش و تأثیر پذیری متفاوت صفت عملکرد از فاصله بوته و اندازه غده بذری در طی دوسال آزمایش بوده است. مقایسه میانگین ها برای دو سال آزمایش نشان داد که رقم مورن از نظر اکثر صفات مورد بررسی بر رقم کاسموس برتر بود. فاصله کاشت 20 سانتیمتر موجب افزایش عملکرد غده و تعداد ساقه اصلی و کاشت با فاصله 25 سانتیمتر در تولید غده های ریز کمتر و غده های متوسط و درشت بیشتر، مؤثر بود. از نظر اندازه غده بذری نیز، اندازه 35 تا 55 میلیمتر برای کلیه صفات مورد بررسی برتری نشان داد. به طور کلی نتایج حاصل نشان داد که ترکیبهای تیماری رقم مورن، فاصله کشت 20 تا 25 سانتیمتر و اندازه غدهبذری 35 تا 55 میلیمتر مطلوب ترین ترکیب تیماری بودند، اما در مواقعی که زارع سیب زمینی کار مجبور به برش غده بذری باشد ترکیب تیماری رقم مورن ، فاصله کشت 20 سانتیمتر و اندازه غده بزرگتر از 55 میلیمتر مطلوب ترین میباشد. بنابراین با توجه به واکنش متفاوت ارقام سیب‌زمینی به تراکم بوته و اندازه غده بذری توصیه میشود که جهت حصول عملکرد بالا، تلفیق رقم، تراکم بوته و اندازه غده بذری مورد توجه قرار گیرد.