تنوع گونه ای واحدهای زیست محیطی در ارتباط با برخی خصوصیات خاک و شکل زمین در اکوسیستم های مرتعی کوهستانی (مطالعه موردی: مراتع خانقاه سرخ ارومیه)
چکیده
امروزه نیاز به مدیریت پایدار منابع، موجب پیدایش روشهای جدیدی برای طبقهبندی منابع تحت مدیریت شده است. اهمیت تنوع گونهای و مدیریت آن و توجه به شیوههای نوین تعیین واحدهای مدیریتی، ایده اولیه این تحقیق را ایجاد کرد. در این تحقیق رابطه بین تنوع گونهای مراتع خانقاه سرخ در استان آذربایجان غربی با عوامل محیطی بررسی شد. بدین منظور شش منطقه کلیدی در سه واحد زیست محیطی انتخاب گردید. سپس در هر منطقه، نمونهبرداری از پوشش گیاهی و خاک در طول 6 ترانسکت 100 متری انجام شد. در طول هر ترانسکت،10پلات یک متر مربع به فاصله10 متر از هم قرار داده شدند. در هر پلات، نوع گونههای گیاهی موجود و درصد پوشش آنها تعیین شد. همچنین در ابتدا، وسط و انتهای هر ترانسکت با حفر پروفیل، از عمق 15-0 و30-15 سانتیمتری نمونه خاک برداشت شد. سپس21 عامل اکولوژیکی خاکی و فیزیوگرافی به همراه شاخصهای تنوع گونهای شانون-وینر و سیمپسون اندازهگیری شدند. نتایج تجزیه مؤلفههای اصلی نشان داد که از بین عوامل محیطی مورد بررسی، بافت، رطوبت اشباع، کربن آلی ذرهای و کربن موجود در خاکدانههای درشت، هدایت الکتریکی، وزن مخصوص ظاهری، درصد خاکدانههای درشت و ریز، شیب و ارتفاع بیشترین تاثیر را بر تنوع گونهای گیاهی در منطقه دارند. همچنین نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل های همبستگی نشان داد که درصد شن عمق دوم دارای اثر منفی و سایر عوامل دارای تاثیر مثبت بر تغییرات واحدهای زیست محیطی میباشند. بر اساس نتایج این تحقیق میتوان بیان کرد که، در ارزیابیهای اکولوژیکی در منطقه مورد مطالعه، عوامل فیزیکی-شیمیای خاک مناسب میباشند.