مقاله

ارزیابی تنوع ژنتیکی گونه aegilops cylindrica درغرب ایران بـا استفـاده از صفـات مورفولـوژیـک و فنـولـوژیـک

محبوبه عرب بیگـی، m. arabbeigi isfahan university of technology, isfahan, iran.دانشگاه صنعتی اصفهان احمد ارزانـی، a. arzani isfahan university of technology, isfahan, iran.دانشگاه صنعتی اصفهان محمد مهدی مجیـدی، m. m. majidi isfahan university of technology, isfahan, iran.دانشگاه صنعتی اصفهان فرشاد حبیبی، f. habibi islamic azad university, miandoab branch, iran.دانشگاه آزاد اسلامی میاندوآب اسعد رخزادی، a. rakhzadi azad university, sanandaj branch, iran.دانشگاه آزاد اسلامی سنندج بدرالدین ابراهیم سید طباطبایی، b. e. sayed tabatabaei isfahan university of technology, isfahan, iran.دانشگاه صنعتی اصفهان

چکیده

یکی از گونه­های وحشی تتراپلوئید ( 2n = 4x = 28, ccdd) خویشاوند گندم cylindrica aegilops می­باشد که به عنوان مخزن بالقوه حاوی ژن­های باارزش از جمله تحمل تنش­های زنده و غیر زنده برای اصلاح گندم محسوب می­گردد. در این مطالعه تنوع ژنتیکی 66 ژنوتیپ cylindrica ae. جمع­آوری شده از مناطق غربی و شمال غربی ایران با استفاده از صفات مورفولوژیک کمی و کیفی مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که صفت طول پوشینه (لما) در بین صفات کمی دارای بیشترین تنوع و صفت رنگ گلوم در بین صفات کیفی دارای بیشترین چند شکلی بوده­اند. تجزیه به مؤلفه­های اصلی منجر به شناسایی 6 مؤلفه شد که مؤلفه اول به تنهایی 3/30 درصد واریانس کل را توجیه کرد و درآن صفات رنگ برگ پرچم و پرزداری برگ پرچم بیشترین سهم را داشتند. بنابراین مؤلفه اول به عنوان مؤلفه برگ پرچم نامگذاری شد. مؤلفه­های دوم و سوم به ترتیب 1/18 و 2/15 درصد تغییرات را توجیه کردند و به عنوان مؤلفه­های پوشینه و فنولوژی شناخته شدند. با توجیه تجزیه خوشه­ای، نمونه­های مورد مطالعه را در 3 گروه، گروه­بندی کرد که ژنوتیپ­های مربوط به مناطق غرب کشور در یک گروه و نمونه­های مناطق شمال غرب در دو گروه جداگانه قرار گرفتند. براساس نتایج مطالعه حاضر می­توان چنین نتیجه­گیری نمود که تنوع ژنتیکی بالایی بین ژنوتیپ­های این خویشاوند وحشی گندم وجود داشته که می­تواند برای برنامه­های اصلاحی گندم به خصوص تحمل به تنش های زنده و غیر زنده مورد بهره­برداری قرار گیرد.

اسناد مشابه