عوامل استرس زای آموزش بالینی از دیدگاه دانشجویان پرستاری، مامایی و اتاق عمل دانشگاه علوم پزشکی کردستان

گلرخ مریدی، golrokh moridi () instructor,chancellor of research, school of nursing and midwifery, kurdistan university of medical sciences, sanandaj, kurdistan, iran. e-mail: g_moridi@yahoo.comگلرخ مریدی (مربی)، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، کردستان، ایران. g_moridi@yahoo.com سینا ولیئی، sina valiee instructor, school of nursing and midwifery, kurdistan university of medical sciences, phd student of tehran university, sanandaj, kurdistan, iran. e-mail: sinavaliee@yahoo.comسینا ولیئی (مربی)، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، دانشجوی دکترای تخصصی پرستاری دانشگاه تهران، ایران. (sinavaliee@yahoo.com شهناز خالدی، shahnaz khaledi instructor,school of nursing and midwifery, kurdistan university of medical sciences, sanandaj, kurdistan, iran. e-mail: shahnaz_khaledi@yahoo.comشهناز خالدی (مربی)، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان.کردستان، ایران. (shahnaz_khaledi@yahoo.com محمد فتحی، mohammad fathi instructor,school of nursing and midwifery, kurdistan university of medical sciences, sanandaj, kurdistan, iran. e-mail: fathi_sanan@yahoo.comمحمد فتحی (مربی)، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان،کردستان، ایران. (fathi_sanan@yahoo.com مجید شفیعیان، majid shafiean teacher education expert, edc, ms, shiraz university of medical sciences, shiraz, iran. e-mail: madjid_shafiayan@gmail.comمجیدشفیعیان، کارشناس آموزش اساتید edc، کارشناسی ارشد آموزش پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز.، شیراز، ایران. (madjid_shafiayan@gmail.com فردین غریبی، fardin gharibi research expert, ms in health care management, kurdistan university of medical sciences, sanandaj, kurdistan, iran. e-mail: fardin_gharibi@yahoo.comخدمات بهداشتی و درمانی، کارشناس پژوهش دانشگاه علوم پزشکی کردستان، کردستان، ایران. (fardin_gharibi@yahoo.com) مسعود بحرینی

چکیده

مقدمه: برای بهبود و ارتقای کیفیت آموزش بالینی، بررسی و مدیریت عوامل استرس زای آموزشی ضروری است. این پژوهش با هدف بررسی عوامل استرس زای آموزش بالینی از دیدگاه دانشجویان پرستاری، مامایی و اتاق عمل دانشگاه علوم پزشکی کردستان در سال 1389 انجام شد. روش ها: در یک پژوهش توصیفی، نمونه 230 نفری از دانشجویان رشته های پرستاری، مامایی و اتاق عمل دانشگاه علوم پزشکی کردستان به صورت سرشماری انتخاب شدند. این افراد که حداقل یک واحد کارآموزی بالینی را گذرانده بودند به پرسشنامه محقق ساخته در مورد عوامل استرس زا در آموزش بالینی پاسخ دادند. میانگین نمره هر حیطه از عوامل استرس زا( شامل حیطه های ارتباط بین فردی، تجارب تحقیرآمیز، محیط آموزشی، تجربیات بالینی، و احساسات ناخوشایند) بر مبنای 1 تا 5 محاسبه شد. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از روش های آمار توصیفی و آمار استنباطی (آزمون آنالیز واریانس و آزمون توکی) استفاده شد. نتایج: بیشترین میزان استرس در حیطه های پنج گانه مربوط به دانشجویان گروه مامایی با میانگین 45/.±52/3 و بیشترین حیطه تنش زا مربوط به حیطه احساسات ناخوشایند 75/.±61/3 بود. بعد از آن در گروه پرستاری بالاترین حیطه تنش زا مربوط به حیطه محیط آموزشی با میانگین 82/.±34/3 و در گروه اتاق عمل مهم ترین حیطه تنش زا احساسات ناخوشایند 86/0±29/3 بود. نتایج مقایسه عوامل تنش زای آموزش بالینی در گروه های مورد پژوهش با استفاده از آزمون آنالیز واریانس یک طرفه نشانگر تفاوت معنادار در همه حیطه ها به جز حیطه تجارب تحقیرآمیز بود. به طور کلی آزمون آماری توکی تفاوت معناداری بین گروه های مامایی با اتاق عمل از نظر عوامل استرس زای بالینی را نشان داد. نتیجه گیری: در فرآیندهای آموزش بالینی، دانشجویان رشته های مختلف علوم پزشکی در معرض عوامل تنش زای زیادی قرار داشته و تعیین این عوامل می تواند نقش مهمی در جهت کاهش میزان تنش آنان ایفا نماید و با توجه به آن که حیطه احساسات ناخوشایند استرس زاترین عامل تنش زا در این مطالعه بود توجه به این امر و تبیین ابعاد مختلف آن و ارائه راه کارهایی در این زمینه ضروری می باشد.