بررسی تنوع ژنتیکی برای صفات مورفولوژیک در ژنوتیپ های برنج تحت تنش سرما
چکیده
به منظور بررسی تنوع بین ژنوتیپهای برنج در شرایط تنش سرما، 22 ژنوتیپ برنج شامل 11 ژنوتیپ بومی و اصلاحشده و 11 ژنوتیپ خارجی ارزیابی شدند. آزمایش به صورت کرتهای خرد شده در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار انجام شد. ژنوتیپهای مذکور در شرایط نرمال (تیمار شاهد) و دمای 10 درجه سلسیوس (تنش سرما) در شرایط اتاقک کشت مورد بررسی قرار گرفتند. برای بررسی تنوع فنوتیپی ارقام، طول ریشه، طول اندام هوایی، وزن خشک ریشه و اندامهوایی اندازهگیری شد. نتایج حاصل از تجزیه واریانس دادهها نشان داد که اختلاف بین ژنوتیپها، در تنش سرما و اثر متقابل ژنوتیپ× سرما برای کلیه صفات مورد بررسی معنیدار بود. ضرایب همبستگی بین میانگین صفات اندازهگیری شده در گیاهچهها، در شرایط نرمال و تنش با مقادیر شاخصهای تحمل و حساسیت، بالا و معنیدار بود. تجزیه خوشهای در شرایط سرما، ژنوتیپهای مورد بررسی را در سه گروه قرار داد که ژنوتیپهای حساس و متحمل را از هم تفکیک کرد.تجزیه کلاستر براساس شاخصهای تحمل به تنش در صفتهای مورفولوژیک مورد بررسی نیز منجر به جدایی ژنوتیپهای حساس از متحمل شد. تفاوت معنیدار بین ژنوتیپها بیانگر وجود تنوع ژنتیکی برای صفات ارزیابی شده در مرحله گیاهچه در ژنوتیپهای مورد بررسی در شرایط سرما بود.