تجلی تجارب صوفیانه در شعر ادونیس و سهراب سپهری
چکیده
چکیده: رمزگونگی و سخنان سمبلیک و در مراحل بالاتر، شطحیات، یکی از ابزارهای انتقال تجربیات ماورایی اهل تصوف بوده که همواره در خدمت بیان انواع هنجارگریزی و کشف و شهودهای رؤیاگونه ی آنان درآمده است. ادونیس و سهراب سپهری ازجمله شاعران و اندیشمندانی هستند که رؤیا و تجربههای سوررئالیستی و اندیشه های صوفیانه را بهصورت استعاره و رمز و مجاز در شعر خویش بهکار میگیرند. از این دیدگاه میتوان آنها را شاعرانی رؤیاپرداز نامید که در شعر آنها رؤیا وسیلهای برای ورود به دنیای صوفیانه و تجارب عارفانه، مدخلی برای گام نهادن به رؤیاهای شاعرانه و جهانی سوررئال است که در آن، واقعیت خلق شعر به وقوع می پیوندد و موسیقی نرم و رؤیابرانگیزی میآفریند که در شعر هردوی آنها تبدیل به مشخصهای سبکی می شود. این نوشتار، به روش تحلیلی- توصیفی و براساس مکتب تطبیقی آمریکایی به توصیف و تطبیق شعر ادونیس و سهراب سپهری از دیدگاه تجارب صوفیانه، نگاه عارفانه و رؤیاگونهی دو شاعر می پردازد و ضمن معرفی مکتب آمریکا و گروه ادبی شعر لبنان، شیوهها و بنمایههای اهل تصوف چون خیال و رؤیا، عادت گریزی و... را در شعر این دو شاعر، بررسی خواهد کرد. هدف و سؤال اصلی این تحقیق، توصیف جهان پنهان ادونیس و سهراب در پس رؤیاها و تجارب صوفیانه ی آن ها و آشکارسازی پیوند این نگاه با اندیشههای هنجارگریزانه و عادتشکن آنها به شعر و روزگار خود است.