بررسی میزان فلزات سنگین(مس، کادمیوم، سرب)در برخی اندام های ماهیان سفید (rutiluskutum) و کلمه (rutilusrutilus) در سواحل جنوب شرقی دریای خزر
چکیده
امروزه آلودگی فلزات سنگین در بوم سازگان های آبی و به تبع آن تجمع این فلزات در بافت های مختلف موجودات آبزی به یکی از نگرانی ها در زمینه صنعت غذاهای دریایی تبدیل شده است. تحقیق حاضر با هدف بررسی غلظت برخی فلزات سنگین ضروری و غیر ضرروری (سمی) که جزء عناصر خطرناک برای محیط زیست می باشند در بافت های عضله، کبد و گناد ماهیان سفید (rutilus kutum) و کلمه (rutilus ru tilus) دریای خزر بعنوان گونه های مورد مصرف انسانی انجام شده است. در مجموع تعداد 100 نمونه از دو گونه ماهیان سفید و کلمه از صیدگاه های بابلسر و تنکابن در سواحل جنوب شرقی دریای خزر در طی فصول صید سال های 1390 و 1391 مورد نمونه برداری قرار گرفتند. بافت های عضله، کبد و گناد این ماهیان برای بررسی و تعیین مقادیر فلزات سنگین مس، سرب و کادمیوم به دقت برداشت گردیده و غلظت فلزات مذکور با استفاده از دستگاه جذب اتمی مدلm series مورد سنجش قرار گرفت. آنالیز آماری داده ها با استفاده از نرم افزار spss ویرایش نوزده انجام گردید. نتایج این بررسی نشان داد که حداکثر غلظت فلزات مس و سرب در بافت کبد و پس از آن در گناد و عضله تجمع داشته و بیشترین مقادیر اندازه گیری شده مربوط به فلز سرب و کمترین آن مربوط به فلز کادمیوم در تمامی اندام ها بوده است. همچنین نتایج آنالیز همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی بیانگر وجود رابطه مثبت و معنی دار بین مقادیر فلز سرب در تمامی اندام های مورد بررسی و افزایش طول کل ماهیان سفید و کلمه می باشد. این در حالی است که در رابطه با فلز مس تنها بـین میـزان تجمـع این فلز در بافت کبد و افزایش طـول کـل ماهیان سفید و کلمه رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد. بعلاوه غلظت فلزات مذکور در بافت خوراکی ماهیان سفید و کلمه در این بررسی زیر حد مجاز بین المللی تعیین شده توسط who، nhmrc و uk (maff) برای ماهیان بدست آمده و بنابراین گوشت ماهیان سفید و کلمه این منطقه قابل استفاده برای مصرف انسانی می باشد.