مقایسه میزان کارآیی سه روش رایج طبقه بندی نظارت شده داده های ماهواره ای در مطالعه پوشش گیاهی

امیر احمدپور، دانشجوی کارشناسی ارشد دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه مازندران کریم سلیمانی، دانشیار دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه مازندران مریم شکری، استاد دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه مازندران جمشید قربانی، استادیار دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه مازندران

چکیده

استفاده از فناوری­های نوینی همچون سنجش از دور و سامانه اطلاعات جغرافیایی جهت مطالعه اکوسیستم­های گیاهی و به خصوص تهیه نقشه­های زمین پوشش، مستلزم شناخت کارآیی این ابزار و نیز شناسایی بهترین روش­های کاربرد آن­ها می­باشد. هدف از انجام این مطالعه مقایسه میزان کارآیی سه روش رایج طبقه­بندی نظارت­شده داده­های ماهواره­ای (روش حداقل فاصله از میانگین، روش متوازی السطوح و روش حداکثر احتمال) در تشخیص گروه­های گیاهی منطقه حفاظت شده گلول و سرانی (استان خراسان شمالی) می­باشد. بدین منظور 143 نمونه تعلیمی از مناطقی که تا شعاع حداقل 30 متری ترکیب همگنی از گونه­های گیاهی را نشان می­دادند جمع­آوری و مختصات آن­ها به وسیله دستگاه gps ثبت و به محیط سامانه اطلاعات جغرافیایی منتقل شد. داده­های ماهواره­ای شامل تصاویر ماهواره­های +landsat etm و irs liss iii بود که هر یک با استفاده از نرم­افزار envi 4.2 آماده­سازی و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و میزان کارآیی هر روش طبقه­بندی با محاسبه دو شاخص صحت کلی (overall accuracy) و ضریب کاپا (kappa coefficient) بررسی گردید. نتایج نشان دادند که در بین روش­های بکار برده شده، روش حداکثر احتمال بیشترین میزان دقت را در طبقه­بندی هر دو گروه داده­های ماهواره­ای دارد (35/90، 19/82=oa و 878/0، 772/0=ka) و در مقابل روش متوازی­السطوح نیز کمترین میزان دقت را در طبقه­بندی گروه­های گیاهی در منطقه مورد مطالعه داشت (09/67، 76/58 =oa و 593/0، 478/0=ka). این نتایج نشان می­دهد که برداشت نمونه­های تعلیمی کافی از طبقات موجود در طبیعت و بررسی میزان احتمال تعلق هر یک از پیکسل­های تصاویر ماهواره­ای به این طبقات، به خوبی می­تواند در طبقه­بندی گروه­های گیاهی موجود در منطقه مفید واقع شود.