نقش افسردگی، اضطراب و عوامل جمعیت شناختی در پیش بینی کیفیت زندگی سالمندان بازنشسته شهرستان گناباد

جهانشیر توکلی زاده، jahanshir tavakolizadeh “social development & health promotion research center” and “basic sciences department, medicine faculty”, gonabad university of medical sciences, gonabad, iran"مرکز تحقیقات توسعه اجتماعی و ارتقای سلامت" و "گروه علوم پایه، دانشکده پزشکی"، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران زهره جمالی، zohre jamali psychology department, faculty of human sciences, islamic azad university, birjand branch, birjand, iranگروه روان شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بیرجند، بیرجند، ایران سمیه صفرزاده، somayeh safarzade methadone maintenance treatment center, gonabad university of medical sciences, gonabad, iranمرکز درمان نگهدارنده با متادون، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران

چکیده

اهداف: سالمندی مانند سایر دوره­های زندگی با تغییرات بدنی، روانی و اجتماعی خاص مشخص می­شود. سالمندان ممکن است در سازگاری با این تغییرات با مشکلاتی مانند حس درماندگی و آشفتگی های هیجانی روبرو شده و کیفیت زندگی آنان تحت تاثیر قرار گیرد. هدف از پژوهش حاضر تعیین نقش اضطراب و افسردگی و عوامل جمعیت شناختی در پیش بینی کیفیت زندگی سالمند بازنشسته شهرستان گناباد بود. ابزار و روش­ها: این پژوهش توصیفی از نوع همبستگی در تمامی سالمندان عضو کانون بازنشستگان شهرستان گناباد انجام شد و 200 نفر به صورت تصادفی ساده انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از 4 پرسش نامه جمعیت شناختی، افسردگی بک، اضطراب بک و کیفیت زندگی استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده های پژوهش از نرم افزار spss 19 و آزمون های تحلیل رگرسیون چندگانه با روش گام به گام و کدگذاری اثر استفاده شد. یافته­ها: میانگین میزان اضطراب نمونه های پژوهش 49/7±47/12 و افسردگی 07/11±58/15 بود. کیفیت زندگی (58/14±11/78) در برگیرنده سه بُعد سلامت روان (24/6±60/29)، روابط اجتماعی و محیط زندگی (66/5±25/24) و سلامت جسمانی (71/4±26/24) بود. همبستگی میانگین کلی کیفیت زندگی با افسردگی و اضطراب معنی دار بود ولی همبستگی معنی داری با متغیرهای جمعیت شناختی نداشت. 8/35% واریانس کیفیت زندگی از طریق افسردگی و 1/40% واریانس کیفیت زندگی توسط مجموع افسردگی و اضطراب پیش بینی شدند. بین دو متغیر افسردگی و اضطراب با متغیر کیفیت زندگی رابطه خطی وجود داشت. 9/17% واریانس کیفیت زندگی توسط سن، 2/30% توسط مدرک دیپلم، 3/21% توسط مدرک فوق دیپلم، 9/39% توسط درآمد و 1/16% توسط تاهل پیش­بینی شد. نتیجه­گیری: اضطراب، افسردگی و برخی از عوامل جمعیت شناختی پیش بینی کننده کیفیت زندگی سالمندان هستند.