بررسی و مقایسه قواعد فهرستنویسی توصیفی آنگلوآمریکن و الگوی ملزومات کارکردی پیشینه های کتابشناختی
چکیده
پژوهش حاضر بر آن است تا به بررسی و مقایسه قابلیت های قواعد فهرستنویسی آنگلوآمریکن و الگوی ملزومات کارکردی پیشینه های کتابشناختی (اف.آر.بی.آر.) در تأمین اهداف و کارکردهای مورد نظر از فهرست کتابخانه پرداخته و نقاط قوت و ضعف هریک را مشخص کند. در این پژوهش، که به روش پیمایش مقایسه ای انجام شده است، بررسی دو الگو توسط سیاهه وارسی طراحی شده از سوی محققان انجام شده است. بدین ترتیب که با استفاده از متون و مدارک موجود و جست وجو در پایگاه های فهرستگان ملی آمریکا و فهرست جهانی، که به عنوان نمونه برگزیده شدند، به پاسخگویی سیاهه ارزیابی پرداخته شده است. همچنین تجزیه و تحلیل داده های به دست آمده از سیاهه وارسی پژوهش، به صورت تحلیلی و مقایسه ای انجام شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که الگوی ملزومات کارکردی پیشینه های کتابشناختی در زمینه اهداف و کارکردهای فهرست، مبنای توصیف آثار در پیشینه های کتابشناختی، ساختار پیشینه های کتابشناختی، تعیین کارکردهای عناصر داده ای موجود در پیشینه های کتابشناختی، و سطح و نحوه توصیف مدارک در پیشینه های کتابشناختی کامل تر از قواعد فهرستنویسی آنگلوآمریکن عمل کرده و به نحو مؤثرتری قادر به پاسخگویی به نیازهای اطلاعاتی کاربران فهرست کتابخانه ای است. از جمله معایب الگوی ملزومات کارکردی پیشینه های کتابشناختی نسبت به قواعد فهرستنویسی انگلوآمریکن می توان به مقبولیت جهانی پایین تر، عدم آموزش کتابداران و فهرستنویسان، عدم آشنایی کاربران فهرست ها با این الگو، نیازهای نرم افزاری خاص، و هزینه های فهرستنویسی اشاره کرد.