روابط کتابشناختی اثر به اثر در حوزه های موضوعی علوم پزشکی بر اساس الگوی ملزومات کارکردی پیشینه های کتابشناختی

مسعود محمدی، masoud mohammadi instructor, nursing department, school of nursing, abadan university of medical sciences, abadan, iranمربی گروه پرستاری، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی آبادان، آبادان، ایران سیدجواد قاضی میرسعید، seyed javad ghazi mir saeed assistant professor, medical library & information science department, school of allied medicine, health information management research center, tehran university of medical sciences, tehran, iranاستادیار، گروه کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی، دانشکده پیراپزشکی، عضو مرکز تحقیقات مدیریت اطلاعات سلامت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران علیرضا نوروزی، alireza noruzi assistant professor, library & information science department, school of library & information science, university of tehran, tehran, iranاستادیار، گروه کتابداری و اطلاع رسانی، دانشکده کتابداری و اطلاع رسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

زمینه و هدف: الگوی ملزومات کارکردی پیشینه های کتابشناختی(اف.آر.بی.آر.) در سازماندهی منابع علوم پزشکی مورد توجه می‏باشد و روابط اثر به اثر به عنوان یکی از انواع روابط کتابشناختی موجود در این الگو معرفی شده است. این مطالعه به بررسی توزیع پراکندگی روابط اثر به اثر در حوزه های موضوعی علوم پزشکی بر اساس الگوی اف.آر.بی.آر. در میان منابع فارسی منتشر شده در فاصله سال‏های 1385-1389 حوزه علوم پزشکی می‏پردازد. روش بررسی: روش پژوهش پیمایشی توصیفی است. داده‏ها با جستجوی پیشرفته فهرست پیوسته کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران به دست آمد. برای تعین حوزه‏های علوم پزشکی، از دو رده‏بندی دیویی و کنگره استفاده شد. برای تحلیل داده‏ها از نرم‏افزار اکسل 2007 استفاده شد. نتایج با استفاده از آمار توصیفی، در قالب جداول و نمودارها ارائه شده است. یافته ها : یافته‏ها نشان داد که بر طبق رده‏بندی دیویی حوزه موضوعی بیماری‏ها بیش‏ترین روابط کتابشناختی را دارد و حوزه موضوعی پزشکی تجربی دارای کم‏ترین تعداد فراوانی است و بر اساس رده‏بندی کنگره حوزه موضوعی پزشکی داخلی دارای بیش‏ترین و حوزه‏های موضوعی گیاه‏شناسی پزشکی جایگزین و کایروپراکتیک دارای کم‏ترین روابط کتابشناختی بودند. نتیجه گیری: توزیع پراکندگی روابط اثر به اثر بر اساس دو رده‏بندی دیویی و کنگره ناهمگون است. هرچند نتایج ناهمگونی در ظاهر به دست آمده است، اما با توجه به این‏که معیارهای طبقه‏بندی علوم پزشکی در این دو رده‏بندی متفاوت است، این تفاوت را نمی‏توان به حساب اختلاف در فراوانی روابط کتابشناختی موضوع‏های علوم پزشکی گذاشت.