ارزیابی و اولویتبندی موانع پروازی توسعه فرودگاه ها با تکنیک topsis در gis (مطالعه موردی: فرودگاه بیرجند)
چکیده
امروزه رشد روز افزون جمعیت و گسترش ارتباط های شهری، لزوم توسعه فرودگاه ها به عنوان بخش مهمی از برنامه های حملونقلی، ترابری بار و جابجایی مسافر را مشخص می کند. روند توسعه فرودگاه ها به عنوان سازه هایی پیچیده، فرآیندی زمانبر بوده و عواملی مانند: شرایط اقتصادی و اجتماعی، مشخصات عملیاتی، ویژگی های فنی و مباحث امنیتی، بر کارایی عملکرد آن تأثیرگذارند. در این راستا ارزیابی و شناخت سطوح موانع پروازی، به عنوان یکی از مهمترین فاکتورها در روند توسعه فرودگاه ها اهمیت بسزایی دارد، به طوریکه گزینههایی دقیق و پیشگیرانه را به منظور بهبود فرآیندها ارائه میکند. در این مقاله، با توجه به ضوابط و استانداردهای ملی و بینالمللی، پارامترهای دخیل در روند توسعه فرودگاهها بررسی شده و اولویت باند های موجود جهت تصمیمگیریهای آتی ارزیابی میگردد. به این منظور، در فرودگاه مطالعاتی بیرجند وضعیت هر یک از باندهای موجود از لحاظ مولفه هایی نظیر: توپوگرافی، پوشش گیاهی، هیدرولوژی، جهت باد، نزدیکی اراضی شهری، سیستم روشنایی، شیب و طول باند بررسی شده و المانهای مکانی مرتبط، در محیط سیستم اطلاعات مکانی (gis) آماده سازی می شوند. سپس لایه های خروجی در چارچوبی هدفمند تلفیق شده و توسط روش تاپسیس topsis)) اولویت هفت باند از باندهای موجود، در شش گام عملیاتی، تعیین میگردد. در نهایت، با در نظرگرفتن نتایج عددی به دست آمده و اطلاعات میدانی موجود، باند نمونه معین شده و جهات توسعه آتی فرودگاه مشخص می گردد. نتایج حاصل از مقایسه باندها در فرودگاه بیرجند مبین آنست که باند 28 با رتبه 66/0 بهترین گزینه، باند 08 با ارزش 24/0 بدترین آلترناتیو، امتداد شرقی مناسب ترین جهت و راستای جنوب غرب بدترین امتداد به منظور توسعه آتی فرودگاه هستند.