بررسی کیفیت آب زیرزمینی برای شرب و کشاورزی و انتخاب مناسب ترین روش میان یابی مکانی آن (مطالعۀ موردی: غرب شهرستان مریوان)
چکیده
تعیین کیفیت آبهای زیرزمینی و انتخاب و دقت روشهای مناسب پهنهبندی به شرایط منطقه و وجود آمار و اطلاعات کافی بستگی دارد. از طرفی انتخاب روش صحیح میان یابی مکانی کیفیت آب زیرزمینی، گامی مهم در مدیریت منابع آب زیرزمینی هر منطقه به شمار میآید. هدف این تحقیق، بررسی کیفیت آبهای زیرزمینی غرب شهرستان مریوان برای شرب و کشاورزی است. به همین منظور از دادههای سالهای 1364 تا 1391 و پارامترهای مقدار شوری، کلر، غلظت مواد محلول، سولفات، سختی آب، سدیم و نسبت سدیم قابل جذب استفاده شد. برای مقایسۀ تیمارها از تجزیۀ واریانسanova و برای آزمون تفاوت بین ایستگاههای مختلف از آزمون lds استفاده شد. همچنین برای تعیین مناسبترین روش میانیابی مکانی و پهنه بندی پارامترهای یادشده، سامانۀ اطلاعات جغرافیایی (gis) به کار گرفته شد. بدین منظور، از روش میانیابی زمین آمار کریجینگ ساده، و روشهای معین مانند وزندهی عکس فاصله، تابع شعاعی، تخمینگر موضعی و تخمینگر عام به صورت سالانه و فصلی استفاده شد. نتایج نشان داد که آب زیرزمینی منطقه از نظر کیفی برای شرب در محدودۀ مناسب و پذیرفتنی قرار دارد. همچنین برای آبیاری، بیشتر منطقه در محدودۀ پذیرفتنی قرار دارد. نتایج میانیابی مکانی براساس معیارهای ریشۀ دوم میانگین مربعات خطا (rmse)، میانگین خطای مطلق (mae) و بیشترین مقدار ضریب تعیین (r2) نشان داد که از بین روشهای مختلف میانیابی، روش تخمینگر موضعی برای پارامترهای سولفات، غلظت مواد محلول و شوری؛ روش تابع شعاعی برای پارامترهای سدیم و نسبت جذب سدیم؛ روش تخمینگر عام برای پارامتر کلر؛ و روش کریجینگ ساده برای پارامتر سختی آب، مناسبترین برآورد سالانه را دارند.