مقاله

مسأله جبر و اختیار در اندیشه مولانا

چکیده

یکی از پیچیده ترین مسائل فلسفی و کلامی، مسأله جبر است و اختیار. این مسأله هرگاه با مسائلی دیگر چون «جبر و تفویض»، «خیر و شر»، «حق و تکلیف» و نظایر آن ها گره بخورد، پیچیده تر می شود. مولانا در خلال مثنوی و دیوان شمس تبریزی این مسأله غامض را با چاشنی اندیشه چاره جوی و ذوق سرشار خود شکافته و هرچند پاسخی روشن برای آن نیافته، لیکن به تر از هر متکلمی در این عرصه پر تزاحم ظاهر شده است. این مقاله، نظری و گذری است بر این مسأله، با توجه به نگرش مولانا جلال الدین محمد بلخی.

اسناد مشابه

  • مسأله جبر و اختیار در اندیشة مولانا

    مقاله۲۰۱۰پژوهشنامه ادب حماسیغلام حسین ابراهیمی دینانی

    یکی از پیچیده‌ترین مسائل فلسفی و کلامی، مسألة جبر است و اختیار. این مسأله هرگاه با مسائلی دیگر چون «جبر و تفویض»، «خیر و شر»، «حق و تکلیف» و نظایر آن‌ها گره بخورد، پیچیده‌تر می‌شود. مولانا در خلال مثنوی و دیوان شمس تبریزی این مسألة غامض را با چاشنی اندیشة چاره‌جوی و ذوق سرشار خود

  • زبان و اخلاق ارتباطی در اندیشه مولانا

    (Review Article) Background: "communication" is a concept beyond technical and linguistic tools and mechanisms. The highest level of "communication" is conducted through "conversation" or "dialogue" where a common concept is created by the parties involved in the conversation. Co

  • جستاری بر مرگ‌اندیشی و زندگی اصیل در اندیشه مولانا

    مقاله۲۰۲۰الهیات تطبیقیعلی واحدپاک، امیر عباس علی زمانی، بابک عباسی

    هدف اصلی مقالة حاضر، بررسی اندیشة مولانا در ساحت مرگ و تأثیر و ارتباط آن با زیستن اصیل است. برای رسیدن به این هدف از روش توصیفی تحلیلی استفاده شد. براساس این، دغدغة مولوی از آغاز تا انجام، شرح فراق از اصل، گم‌شدن در جهان عاریه و زیست‌اصیل در سایة مرگ‌اندیشی است. اندیشیدن به مرگ د

  • از فنا تا وحدت در اندیشه مولانا و ابن فارض

    مقاله۲۰۱۳فصلنامه مطالعات ادبیات تطبیقیمریم فریدی، مهدی تدین

    ابن فارض از بزرگ ترین سرایندگان شعر صوفیانه در ادبیات عرب است؛ از طرفی مولانا خداوندگار عشق و عرفان در ادبیات فارسی است. این دو عارف بزرگ در بسیاری از موضوعات عرفانی تشابه دارند. مولانا و ابن فارض بر این باورند که فنا در نهایت به وحدت می انجامد و وحدت را در فناء فی الله می جویند.

  • وحدت درونی ادیان در اندیشه مولانا

    مقاله۲۰۱۰پژوهشنامه ادب حماسیاکبر قربانی

    سنت عرفانی اسلام که مبانی و آموزه‌های آن بخوبی در آثار عارفان مسلمان ترسیم و تبیین شده است، یکی از عناصر ارزش‌مند فرهنگ و هویت دینی ما به شمار می‌آید و بازخوانی آن برای کشف قابلیت‌ها و ظرفیت‌هایش در عرصة جهانی شدن و تبادل افکار و اندیشه‌ها، وظیفه و رسالتی است که بیش از همه بر دوش

  • بررسی تطبیقی مسأله جبر در تفسیر کبیر فخر رازی و تفسیر المیزان علامه طباطبایی

    مقالهپژوهش های تفسیر تطبیقیمحمود صیدی، استادیار دانشگاه شاهد احسان منصوری، دانشجو دکتری دانشگاه قم مرتضی بیات، استادیار دانشگاه اراک

    بررسی تطبیقی مسأله جبر در تفسیر کبیر فخر رازی و تفسیر المیزان علامه طباطبایی جبر و اختیار یکی از قدیمی ترین مباحث کلامی در عالم اسلام است که تفکر و تدبر در آیات قرآنی سبب طرح آن گردید. متکلمان و مفسران اسلامی در تفسیر این گونه آیات به دو دسته جبری و قدری تقسیم شدند. فخررازی که از