گزینش مهم ترین صفات موثر بر عملکرد ژنوتیپ های کنجد (.sesumum indicum l)
چکیده
بهمنظور بررسی عملکرد و اجزای آن و تعیین مهمترین صفات موثر بر عملکرد، 12 ژنوتیپ مختلف کنجد تحت دو شرایط آبیاری بدون تنش و تنش در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه بیرجند در سال زراعی 92-91 کشت شدند. صفات مورد اندازهگیری شامل تعداد کپسول، ارتفاع بوته، تعداد شاخه فرعی، تعداد برگ، طول و عرض کپسول، وزن 20 کپسول، وزن هزار دانه، عملکرد بیولوژیک و عملکرد اقتصادی بودند. صفات ارتفاع بوته، وزن هزار دانه و عملکرد بیولوژیک در هر دو شرایط آبیاری اختلاف معنیداری را نشان دادند. ژنوتیپ داراب 14 در هردو شرایط با توجه به صفات مهم زراعی وضعیت مناسبی را دارا بود. نتایج همبستگی در شرایط نرمال نشان داد که تعداد برگ در بوته (*616/0) و وزن هزار دانه (*668/0) و همچنین وزن 20 کپسول (*579/0) بالاترین همبستگی با عملکرد دانه داشتند. نتایج رگرسیون چند گانه نشان داد که عملکرد بیولوژیک بیشترین ضریب 616/0r= را در تبیین عملکرد نشان داده و تعداد برگ و وزن هزار دانه نیز بهترتیب بیشترین ضریب معنیدار رگرسیونی را در تبیین عملکرد از خود نشان دادند. تجزیه به عاملها بهترتیب نشان داد که چهار عامل بیش از 83 و 71 درصد تنوع موجود را در دادهها در شرایط نرمال و تنش توجیه میکند. تجزیه خوشهای ژنوتیپها را بهترتیب در دو و سه دسته در شرایط نرمال و تنش تقسیمبندی نمود.