ارزیابی خصوصیات مورفولوژیکی و فیزیولوژی شنبلیله (trigonellafoenum graecum) توده بومی سیستان تحت تیمارکلشی سین
چکیده
امروزه القاء پلیپلوئیدی با استفاده از مواد شیمیایی جهشزا به منظور افزایش قابلیت تولید متابولیتهای ثانویه، یکی از روشهای اصلاح گیاهان دارویی است که مورد استفاده قرار میگیرد. آزمایشی به صورت فاکتوریل بر مبنای طرح پایه کاملا تصادفی با 3 تکرار روی گیاه دارویی شنبلیله توده بومی سیستان انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل غلظت کلشیسین در چهار سطح (2/0، 5/0، 75/0 و 1 گرم در لیتر) و مدت زمان تیمار با سه سطح (6، 12 و 18 ساعت) روی ریشهچه شنبلیله انجام شد. نتایج نشان داد که غلظت و مدت زمان تیمار کلشیسین و اثر متقابل آنها به صورت معنیداری بر اتوتتراپلوئید شدن شنبلیله تأثیر داشت وغلظت 5/0 گرم در لیتر با مدت تیمار 12 ساعت بهترین نتیجه را داشت. لذا پس از اعمال تیمار فوق (5/0 گرم در لیتر با مدت تیمار 12 ساعت)، بذرهای تیمار شده شنبلیله به صورت طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در شاسی کشت شدند و 19 صفت مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی (ارتفاع گیاه، تعداد برگ، طول و عرض برگ، وزن تر و خشک، کلروفیل a، کلروفیل b، کلرفیل کل و کارتنوئید) اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که تغییر سطح پلوئیدی با کلشیسین از دیپلوئیدی به تتراپلوئیدی به صورت معنی داری بر کلیه صفات مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی شنبلیله (بهجز وزن تر و خشک گیاه ) اثر داشت.