ارزیابی روابط صفات مورفولوژیک با عملکرد زیره سبز (cuminum cyminum l.) در شرایط رطوبتی تحت تنش و بدون تنش
چکیده
بهمنظور ارزیابی روابط صفات مورفولوژیک موثر بر عملکرد دانه گیاه دارویی زیره سبز، آزمایشی بهصورت کرتهای خرد شده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با دو تکرار طی دو سال زراعی (89 و 90) در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه شهید باهنر کرماناجرا گردید. در این مطالعه فاکتور اصلی شامل دو رژیم آبیاری متفاوت و فاکتور فرعی 49 اکوتیپ متعلق به 9 جمعیت جمعآوری شده از استانهای مختلف بود. تایج تجزیه رگرسیون چندگانه خطی به روشگام به گام نشان داد که در شرایط تنش صفات تعداد چتر در بوته، تعداد دانه در چتر و وزن هزار دانه بیشترین عوامل مؤثر بر عملکرد دانه بودند که 80% از تغییرات عملکرد بین اکوتیپها را توجیه میکنند و در شرایط نرمال رطوبتی 77% تغییرات عملکرد از طریق صفات تعداد چتر در بوته، تعداد شاخه فرعی و تعداد دانه در چتر تبیین گردید. بهمنظور شناسایی اثرات مستقیم و غیرمستقیم صفات بر عملکرد دانه تجزیه علیت بر پایه متغیرهای وارد شده به مرحله نهایی رگرسیون صورت گرفت و صفت تعداد چتر در بوته-که مهمترین جز عملکرد دانه بهشمار می رود- و بهدلیل اثر مستقیم بالا بر عملکرد در هر دو شرایط، معیاری مناسب برای بررسی توان تولید ژنوتیپهای زیره سبز تعیین گردید که در برنامههای به نژادی برای بهبود عملکرد دانه و تولید ژنوتیپهای پر محصول باید مورد توجه قرار گیرد.