اثر تنش خشکی بر پارامترهای فیزیولوژیکی و تجمع اسیدهای آمینه در کلزا
چکیده
این تحقیق، به منظور بررسی اثر تنش خشکی بر پارامترهای فیزیولوژیکی و تجمع اسیدهای آمینه در دو رقم کلزا (slm046 و cooper به ترتیب متحمل و حساس به خشکی) و در دو مرحله از فاز رویشی (مرحله ساقهرفتن و گلدهی) انجام شد. سطوح آبیاری شامل 80 میلیمتر تبخیر از تشتک تبخیر (شاهد) و قطع آبیاری در مرحله ساقهرفتن و گلدهی بود. نتایج نشان داد که در شرایط تنش آبی، عملکرد دانه، هدایت روزنهای، کلروفیل a و b، محتوای کاروتنوئید و پروتئین محلول، در برگ هر دو رقم، به طور معنیداری کاهش یافته است. فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدان (کاتالاز، پراکسیداز و آسکوربات پراکسیداز) در شرایط تنش در مرحله ساقهرفتن افزایش یافته، اما فعالیت آنزیمهای پراکسیداز و آسکوربات پراکسیداز در شرایط تنش در مرحله گلدهی کاهش یافته است. اسیدهای آمینه تریپتوفان، سرین، گلوتامین و آلفا-آمینو بوتریک اسید، فراوانی بالایی از محتوای کلی اسیدهای آمینه را در مرحله ساقهرفتن داشتند، هم چنین اسیدهای آمینه گلوتامین، ایزولوسین، سرین و هیستیدین در مرحله گلدهی بالاترین مقدار از مجموع اسیدهای آمینه را به خود اختصاص دادند. افزایش محتوای بیشتر اسیدهای آمینه در پاسخ به تنش خشکی در مرحله گلدهی مشاهده شد. تجمع معنیدار اسیدهای آمینه آسپاراتیک اسید، آسپاراژین، گلوتامین، لیزین، سیستئین، تریپتوفان و فنیلآلانین تحت شرایط تنش در مرحله ساقهرفتن و تجمع اسیدهای آمینه گلوتامین، گلایسین، تیروزین، متیونین، فنیلآلانین و ایزولوسین تحت تنش در مرحله گلدهی در ژنوتیپ متحمل slm046 میباشد، در حالیکه هیچ تجمع معنیداری از اسیدهای آمینه در ژنوتیپ حساس cooper تحت تنش مشاهده نشد. بنابراین میتوان نتیجه گرفت که تجمع اسیدهای آمینه آزاد ارتباط نزدیکی با تحمل به خشکی ژنوتیپهای متحمل دارند.