ارزیابی تأثیر عملیات آبخیزداری بر آبنمود سیل با استفاده از مدل hec-hms (مطالعه موردی: حوزه آبخیز گوش و بهره)
چکیده
کمی کردن تأثیر پروژههای آبخیزداری در سطح حوزه ها، اولین گام در ارزیابی اثربخشی این اقدامات میباشد. مسئله مهم در ارزیابی، انتخاب شاخص مناسب برای ارزیابی است که برپایه نوع پروژه، روش ارزیابی، دقت مورد نیاز و دادههای در دسترس تعیین میشود. از سال 1375 اجرای طرحهای آبخیزداری در حوزه آبخیز گوش و بهره در استان خراسان رضوی، آغاز شده است. در این مطالعه با توجه به اهمیت ارزیابی اثربخشی اقدامات آبخیزداری، از شاخصهای دبی اوج سیلاب و حجم جریان استفاده شده است. اطلاعات مورد نیاز این تحقیق شامل موقعیت و مشخصات سازهها در آبراهههای اصلی و مقاطع روندیابی و اطلاعات پایه، با انجام بازدیدهای میدانی و مطالعات کتابخانهای جمعآوری شده است. سپس برای کمی کردن تأثیر این اقدامات از شبیهسازی جریان با مدل hec-hms استفاده شد. نتایج نشان داد که انجام عملیات بیولوژیکی و مکانیکی باعث کاهش مقدار دبی اوج سیلاب تا 21/36 درصد و کاهش حجم سیلاب تا 78/34 درصد در دوره بازگشتهای مختلف میشوند و همچنین با افزایش دوره بازگشت، تأثیر اقدامات آبخیزداری بر دبی اوج و حجم سیلاب کاهش مییابد. با انجام این تحقیق تأثیر اقدامات آبخیزداری بر دبی اوج و حجم سیلاب حوزه آبخیز گوش و بهره مثبت ارزیابی شد.